Berekening ereloon architect

Print
Veel bouwers die voor het hele bouwproces het onderste uit de kan willen halen, willen spenderen liefst ook zo weinig mogelijk aan een architect. Sommige architecten spelen daarop in en proberen klanten te werven met een laag ereloon. Voor andere architecten - en zeker ook voor de Orde der Architecten - staat de kwaliteit van het geleverde werk op de eerste plaats en dat heeft zijn prijs. Een redelijke minimale vergoeding wordt vaak berekend met de zogenoemde 7 procent-regel.
Deze regel stelt dat een architect degelijk en eerlijk werk alleen maar financieel kan bolwerken als hij een ereloon van minimaal 7 procent op het aannemingsbedrag vraagt. Dat is de theorie, in de praktijk wordt meestal een forfaitaire prijs gehanteerd.

Procenten

De berekening van het ereloon op grond van het aannemingsbedrag is een hele rekenoefening. Want voor verschillende schijven in de aannemingssom gelden ook andere percentages. Voor bedragen van 0 tot 3 miljoen bedraagt dit minimaal 7 procent, van 3 tot 10 miljoen minimaal 6,5 procent en boven de 10 miljoen 6 procent. Deze barema's zijn richtinggevend, maar niet afdwingbaar. Wettelijk gezien kan een architect dus minder dan 7 procent vragen, en in de praktijk gebeurt dat ook vaak. De architect kan hiervoor op de vingers getikt worden door de Orde van Architecten, maar de bouwheer zelf loopt rechtstreeks geen gevaar. Onrechtstreeks wel, want men betwijfelt of een architect die zwaar onder de prijs werkt, in staat is zijn job goed uit te oefenen.

Forfait

Wanneer een architect zich niet met het volledige takenpakket bezighoudt, is het ook logisch dat hij minder dan 7 procent vraagt. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer iemand een sleutel-op-de-deurwoning bouwt, volgens een typeplan waarop de architect slechts enkele aanpassingen moet doorvoeren.
Ondanks de bewuste minimumpercentages die de Orde van Architecten voorschrijft, werken de meeste architecten met forfaitaire bedragen. Als de bouwheer tevreden is over het voorontwerp en zeker is dat hij met een bepaalde architect in zee gaat, wordt - op basis van een bepaald percentage van het geraamde budget - een forfaitair bedrag contractueel vastgelegd. Als achteraf blijkt dat het gebouw goedkoper of duurder is dan geraamd, verandert er niets aan het ereloon.

Renovatie

Voor renovatieprojecten gelden andere percentages dan voor nieuwbouw. Deze vallen volgens de deontologische regel onder categorie 4B, wat wil zeggen dat hiervoor 12 procent gevraagd zou moeten worden. Voor de schijven boven de 3 miljoen liggen de percentages iest lager. Dat het ereloon relatief hoger ligt dan bij nieuwbouw, komt omdat de risico's bij renovaties groter zijn, omdat er bijkomende opmetingskosten bij komen en er rekening gehouden moet worden met de bestaande toestand. Ook voor renovaties wordt die 12 procent-regel lang niet altijd toegepast en wordt er een forfaitair bedrag overeengekomen.

Gratis

Het eerste gesprek (of gesprekken) waarin bouwheer en architect ideeën uitwisselen, waarin de architect zijn manier van werken uitlegt en waarin de bouwer toelicht wat hij van de woning en van de architect verwacht, is in principe gratis. Tijdens dit gesprek voel je of het klikt, zowel op architectonisch als op menselijk vlak. Als je beslist hebt dat je met een architect in zee gaat, wordt er in principe een contract getekend. Voor de verdere werken die hij uitvoert, moet je hem vergoeden.
Hoewel dit niet wettelijk is vastgelegd, wordt het ereloon meestal gefactureerd in vijf schijven van 20 procent. De eerste schijf van 20 procent wordt na het voorontwerp betaald.

Controle

Veel bouwheren denken dat hun architect goedkoper werkt als hij geen toezicht moet houden op de bouwwerken. Sinds 1939 is de architect hier evenwel wettelijk toe verplicht. In de praktijk komt het echter nog vaak voor dat een architect zich alleen bezighoudt met het eigenlijke ontwerp, maar niet met de technische en financiële controle. Het valt echt niet aan te raden. Bij de bouw van een woning kan zoveel fout gaan dat het echt noodzakelijk is om een expert te laten controleren of alles volgens het boekje wordt uitgevoerd.