Topregisseur Ariane Mnouchkine met Théâtre du Soleil in deSingel

Het vermaarde Franse theatergezelschap Théâtre du Soleil en zijn artistiek leider Ariane Mnouchkine openen het nieuwe theaterseizoen in deSingel in Antwerpen met een van hun mooiste producties, Tambours sur la digue'. Het verhaal speelt zich opnieuw af in een fictief Aziatisch land waar de Japanse, Chinese en Koreaanse culturen samensmelten. De hoofdpersonages lijken gewichtloze en lichtjes zwevende poppen, die zoals in het Japanse bunrakutheater worden gemanipuleerd door zwart gesluierde marionettenspelers.

Ludo DOSOGNE

BR>Een gesprek met Ariane Mnouchkine over dit adembenemend schouwspel.

Mnouchkine onderstreept in deze poëtische toneelparabel de menselijke onmacht. Ze laat zowel de heersers als de sociaal onmondigen aan het woord. Ook volgt ze nauwlettend de strijd tussen goed en kwaad. Het stuk handelt niet alleen over het overstromingsgevaar, waarmee China en India geregeld worden geconfronteerd, maar beschrijft ook de listen en de intriges, waartoe de betrokkenen hun toevlucht nemen zonder al te veel rekening te houden met de anderen.

Hélène Cixous bedacht het verhaal. Wanneer in het rijk van meester Khang de rivier door de enorme regens bijna buiten haar oevers treedt stelt de neef van de bewindsman voor om bressen te slaan in de dijken. Dat zou echter catastrofaal zijn voor hele bevolkingsgroepen. Hij wil echter zo spoedig mogelijk de macht overnemen. Een voedselverkoopster en een monnik organiseren het verzet. Trommelaars houden op de dijken de wacht. Maar op de fatale dag worden de meeste bewoners toch opgeslokt door de golven...

«De boodschap is radicaal en gemakkelijk te begrijpen,» zegt Mnouchkine. «Wanneer het moreel besef verdwijnt worden er mensen opgeofferd. Dat is de rode draad in ons hele oeuvre. De hele geschiedenis is een aaneenrijging van conflicten, burgeroorlogen en familiedrama's, waarbij altijd bloed vloeit. Als de wet van de sterkste regeert zijn er onnoemelijk veel slachtoffers. Aan de wreedheden komt voorlopig geen einde. Waarom bekommeren we ons zo weinig over het ontwrichte Afrika? Dit gebrek aan verantwoordelijkheidszin kost miljoenen mensen het leven.»

Demonen

Mnouchkine staat al jarenlang bekend als politiek activiste. Tijdens de oorlog in Bosnië-Herzegovina ging ze met een aantal collega's in hongerstaking: «We moesten de regeringsleiders waarschuwen. Dus protesteerden we tegen de 'capitulatie van de Uno-blauwhelmen, die niet ingrepen, toen het leger van Milosevic zelfs de 'neutrale' veiligheidszones inpalmde.Pamfletten en openbare verklaringen volstaan zelden om leiders op andere gedachten te brengen.»

Haar gezelschap, dat in 1964 werd opgericht en vanuit Parijs naar andere universiteiten uitzwermde, vertoont veel verwantschap met de leefgroepen of de 'communes' uit de jaren zestig. Alleen is het comfort wel toegenomen. Van de acteurs eist ze een ijzeren discipline: «Er wordt maandenlang gerepeteerd, want aan een onafgewerkte voorstelling heeft het publiek niets. De spelers mogen niet vergeten dat zij het medium zijn van de goden. Egotrippers zijn hier niet op hun plaats. Naast een aantal sociale eigenschappen verwacht ik van iedere acteur dat ze idealistisch ingesteld zijn en zich voor honderd procent inleven in hun rol. Daarom moeten ze ook geloven. Zelfs in de duivel of in demonen, want zij zijn het, die onenigheid zaaien in de wereld.»

Hoewel Mnouchkine allerlei wantoestanden aanklaagt zijn haar theaterstukken doordrenkt van schoonheid: «Pas dan kunnen we onze wapens neerleggen en ons herbronnen. Wanneer we de rampen tonen, luiden we in feite de alarmklok. We moeten de huidige gebeurtenissen en het onrecht op de wereld onder ogen durven zien. Theater is heilzaam. En waakzame toeschouwers zijn onze beste bondgenoten.»

Théâtre du Soleil met 'Tambours sur la digue', Franse versie met Nederlandse boventitels, van donderdag 14 tot maandag 18/9 om 20uur in Loods International, Kaai 10 in Antwerpen. Wegens grote belangstelling is er ook een extra voorstelling op dinsdag 19 september om 20 uur. Tickets: www.desingel of 03/248 28 28.