Opgewarmde Middellandse zee lokt tropische vissen

De migratie van tropische vissoorten naar de Middellandse Zee is de jongste jaren sterk toegenomen. Op dit ogenblik is één vis op vijf tussen de zee-engte van Gibraltar in het westen en het Suezkanaal in het oosten al van tropische herkomst. Deze vissen uit de Afrikaanse kustwateren, de Rode Zee en de Indische Oceaan passen zich wonderwel aan in de alsmaar warmer wordende Middellandse Zee. Ze zorgen voor een grondige verschuiving in de zeefauna. Het gevaar bestaat dat het biologische evenwicht grondig verstoord wordt.

Lode RAMAEKERS

BR>

Om barrucada's te observeren moeten duikende zeebiologen al niet meer naar de westkust van Afrika of naar de Indische Oceaan: de tropische

indringers

hebben zich een nieuwe biotoop verworven in het bekken van de Middellandse Zee. Liefst 58 vissoorten die tot voor kort slechts zeer sporadisch voorkwamen rond Italië of in het oostelijk deel van de Middellandse Zee, zijn daar nu gemeengoed geworden. Ze wedijveren in de strijd om het voortbestaan en bij het zoeken naar voedsel met de 550 andere vissoorten die er sinds mensenheugenis voorkomen. Dat zegt professor Franco Andolaro van het maritiem vorsingsinstituut in Palermo (Sicilië). Voor de mens vormen de 'nieuwelingen' geen bedreiging, behalve dan die éne soort: de giftige schorpioenvis.

Exotisch

De opwarming van de planeet, die zich ook in zee laat voelen, lokt de tropische vissen naar het noorden. Ze bereiken de Middellandse Zee via twee smalle ingangen: het nauw van Gibraltar en het Suezkanaal dat via de Rode Zee in verbinding staat met de Indische Oceaan.

De 'zeeverhuizers' zijn vaak echte jagers. Het zijn agressieve prooidieren

uit gewoonte

: de fauna in de tropische wateren is altijd zeer rijk geweest, voedsel te over. De meeste van die vissen zijn vooral met hun Engelse naam bekend. De

amberjack

, bijvoorbeeld, was tot voor kort een zeldzaamheid rond de kusten van Sicilië, de jongste vijf jaar zijn er wel duizend gevangen. De

puffer

vis, een vis die zichzelf kan

opblazen

, werd pas vijftien jaar geleden voor het eerst gezien in de Middellandse Zee, nu is hij al wijd verspreid.

Professor Andolaro: «Dat kan een attractie vormen voor de duikende toeristen, vanuit biologisch oogpunt is het een hoogst bedenkelijk fenomeen: de inheemse soorten beginnen nu al onder de keiharde competitie te lijden. En onze eigen Middellandse Zee-vissen waren al voor een stuk bedreigd door verontreiniging en overbevissing.»

Het exotische aspect wordt ondertussen dik in de verf gezet door de Italiaanse media die er een troefkaart voor het toerisme in zien. De Milaanse 'Il Giornale' schrijft euforisch: «We hoeven niet eens meer naar Sharm el-Sheik of naar de Malediven om de prachtigste marinefauna te bewonderen, een duik in de wateren van Ligurië of Sardinië volstaat.»

Binnenzee

«Het kan best dat die migratie zeer recent heel sterk is toegenomen,» zegt Guy Teugels, ichtyoloog, verbonden aan het Afrika-instituut in Tervuren, maar volledig nieuw is dat verschijnsel niet. Al decennia, als het geen eeuwen zijn, is er een penetratie aan de gang van tropische vissen vanuit de Atlantische Oceaan naar de

binnenzee

tussen Gibraltar en het Suezkanaal.

«Het is evident dat de stijgende temperatuur van dat zeewater daar alles mee te maken heeft. Ik ben er zeker van dat het overgrote deel van dat visbestand uit de Atlantische Oceaan afkomstig is, veel minder uit de Indische Oceaan. Je vindt er baarsachtigen onder, verschillende soorten

geitvis

, de schorpioenvis en de barracuda. Alleen de schorpioenvis kan gevaarlijk zijn voor de mens: de stekels met gifklieren kunnen zelfs dodelijk zijn. Bij de barracuda's bestaan er wel aartsgevaarlijke exemplaren: die van de Atlantische wateren zijn levensbedreigend voor zwemmers en vissers. Zo'n barracuda kan ruim twee meter lang worden en vijftig kilo zwaar. De bek is enorm groot, bezet met vlijmscherpe snijtanden, goed voor een geduchte beet. De exemplaren die in de Middellandse Zee rondzwemmen, zijn slechts 70 cm lang en zullen nooit een mens aanvallen. Ik vraag me af of die groeiende aanwezigheid van tropische vissen in de Middellandse Zee zo negatief moet bekeken worden. Volgens mij vormt de voortschrijdende verontreiniging van die binnenzee een veel groter gevaar voor fauna en flora.»