In 2010 bijna 28 miljoen Afrikaanse kinderen verweesd door aids

Rond het jaar 2010, als naar verwachting bijna 28 miljoen Afrikaanse kinderen ten minste een van hun ouders zijn kwijtgeraakt aan aids, zullen tal van landen in Afrika worden geconfronteerd met een verwoeste generatie jongeren. Dat stellen medewerkers van het Amerikaanse Bureau voor Internationale Ontwikkeling.

AP

BR>"Het gevaar van sociale onrust, sociale instabiliteit is overduidelijk", zegt John Williamson, mede-auteur van een rapport over aids-wezen dat donderdag werd gepresenteerd op de internationale aids-conferentie in het Zuid-Afrikaanse Durban. "Je krijgt te maken met een zeer substantieel deel van je bevolking dat slecht geschoold, ondervoed, gemarginaliseerd en vervreemd is."

Momenteel zijn er in de wereld bijna 16 miljoen kinderen onder de vijftien die zeker EEn ouder aan aids hebben verloren. Ongeveer 90 procent van hen woont in Afrika ten zuiden van de Sahara. In 2010 zal hun aantal zijn gestegen tot 30 miljoen, van wie 28 miljoen in Afrika ten zuiden van de Sahara, zo staat in het rapport. Het merendeel van de kinderen die seropositief worden geboren is bij dit cijfer niet inbegrepen, aangezien de meesten van hen waarschijnlijk voor hun 5e jaar zullen overlijden.

Veel van de miljoenen kinderen die al zijn verweesd hebben niemand die voor hen zorgt. In veel gevallen worden ze gewoon achtergelaten op straat.

"Er zijn daar kinderen die nog niet eens een maaltijd per dag krijgen. Onderwijs zit er al helemaal niet in", zegt Grace Mguni, die projecten voor wezen in de townships buiten Johannesburg leidt.

Zelfs al voor hun ouders overlijden gaan veel van deze kinderen noodgedwongen van school, om voor hun zieke ouders te zorgen, of om te werken en voor het gezinsinkomen te zorgen.

"Aids verandert het sociale landschap in de zwaarst getroffen landen", zegt Williamson. "Het veroorzaakt een ongekend scala aan problemen wat betreft het welzijn van kinderen."

Even belangrijk als het gebrek aan scholing en economische zekerheid is het gebrek aan een liefhebbende omgeving, waar kinderen worden geknuffeld en waar om hen wordt gegeven, betoogt Tony Barnett, een Britse professor die onderzoek heeft gedaan naar de sociale en economische gevolgen van aids. "Dat is een verliespost die we niet kunnen meten."

De dood van zoveel ouders zal ook het systeem van zorg voor de oudere ouders door volwassen kinderen verstoren, zegt Barnett. Oudere Afrikanen die werden onderhouden door hun kinderen zullen niet alleen weer aan het werk moeten, ook zullen ze de zorg op zich moeten nemen voor hun kleinkinderen.

Volgens het rapport van het Bureau voor Internationale Ontwikkeling zal in 2010 ongeveer een op de drie kinderen in Namibie, Swaziland, Zimbabwe en Zuid-Afrika een ouder hebben verloren, in de meeste gevallen aan aids.

"De volksziekte aids produceert wezen op een schaal die niet eerder in de geschiedenis is vertoond", zegt Susan Hunter, ook een van de auteurs van het rapport.

Hongersnoden, oorlogen en andere ziekten dan aids plegen ook voor een grote toename van het aantal wezen te zorgen, maar over een veel kortere periode. Aids zal tientallen jaren miljoenen nieuwe wezen blijven opleveren.

Volgens Williamson is het geen oplossing om de kinderen in dure, maar vaak ondermaatse weeshuizen te stoppen. Beter is het om hun familie in groter verband en de gemeenschappen waartoe ze behoren te ondersteunen, zegt hij.

Ook moeten regeringen het erfrecht van weduwen en wezen waarborgen. In veel Afrikaanse gemeenschappen kan het gemakkelijk gebeuren dat het bezit van een overleden man naar zijn broer gaat, in plaats van naar zijn vrouw en kinderen.

De omvang van het wezen-probleem is al jaren duidelijk, maar er wordt pas sinds kort enige actie ondernomen om het probleem aan te pakken, zegt Barnett.