e_SDLqZet mijn levenswerk voort”

- Ruim twee weken geleden stapte topkok Tony Robyns uit het leven. De chef van Hoeve St-Paul in Lummen zat al maanden in een zware depressie. “Hij heeft een briefje achtergelaten”, vertellen zijn vrouw Vera en zijn dochter Valérie. “De inhoud is privé. Maar het komt erop neer dat hij heeft geschreven dat we zijn levenswerk moeten voortzetten. En we zijn vast van plan om dat te doen, samen met ons team.”

Vera Oversteyns (58) - Veke zoals haar man haar noemde - zit aan de lange tuintafel aan de achterkant van hoeve St-Paul. Kaartjes te schrijven naar al die mensen die een brief, een telegram, een rouwbericht gestuurd hebben. Ze houdt zich kloek.

Vera: “Ongelooflijk hoeveel warme reacties we gekregen hebben. Van de klanten. Van de buren. Heel veel van stagiairs ook die Tony nog opgeleid heeft in de keuken. Jaja, Toon kon het supergoed vinden met de jeugd.”

Ze steekt nog een sigaret op. Dat het niet te begrijpen is, zijn wanhoopsdaad.

Vera: “Maar je probeert het toch automatisch.”

Ze vlucht naar binnen. Flip en Flap, de twee Jack Russels waar haar man zo dol op was, rennen haar achterna.

“Papa heeft die namen gekozen”, zegt Valérie (31), hun jongste dochter, die erbij is komen zitten. “Het waren zijn oogappels. Zijn kleinkinderen zeg maar, want die had hij niet.”

Depressieve buien

Het ging niet goed met haar vader. De laatste zes maanden had hij maar met mondjesmaat gekookt. Maar de kaart stelde hij wel nog samen. Vanuit de instelling in Sint-Truiden, waar hij het laatste half jaar regelmatig verbleef. Zo trots was hij wel.

“Als hij ‘s nachts thuiskwam, noteerde ik recepten. Ik heb boekskes volgeschreven, ongelofelijk.”

Vera

Valérie: “Eigenlijk had hij al veel langer depressieve buien. Drie jaar geleden is het begonnen. Toen kasteel St-Paul verkocht is. Dat heeft hij eigenlijk nooit kunnen verwerken. Het was zijn levenswerk, hé.”

Robyns was er 36 jaar chef-kok, hij ontving er groten der aarde zoals Dalida, Eddy Merckx, Toon Hermans en Demis Roussos. Maar hij heeft nooit echt de kans gehad om het te kopen.

Valérie: “Een kasteel is erg duur en van de horeca word je niet rijk. Toch verliep de overgang van het kasteel naar de hoeve erg vlot. De klanten zijn ons makkelijk gevolgd. Ze waren erg positief omdat het hier veel huiselijker is dan op het kasteel.”

“Maar papa z’n dips bleven terugkomen. Hij kon niet aanvaarden dat hij een dagje ouder werd. Hij wilde zich voortdurend bewijzen. Het was z’n aard, maar dat hoefde niet meer. Er was een heel team om de keuken te runnen.”

Druk van de ster

Valérie: “In de pers had iedereen de mond vol over de druk van die ster, die op hem woog. Dat klopt niet. Het jaar dat hij ze kwijtraakte was waarschijnlijk het zwaarste van z’n leven. Hij heeft ze snel terugverdiend, eind jaren ’90.”

“Maar de druk van die ster had niks te maken met hoe hij zich nu voelde. Hij wist juist dat hij goed omringd was. Hij kon blind vertrouwen op Peter (zie kader). Alleen ging hij zich daardoor wel overbodig voelen. Ik ben niet meer nodig, zei hij. Het gaat ook zonder mij.”

“We praatten op hem in. Dat hij meer moest genieten van z’n oude dag. Hij was tenslotte al 62. Dat had hij verdiend. Zolang in de tuin zitten als hij wilde. Maar dat kon hij niet. Zich bewijzen, was het enige dat telde.”

Perfectionist

Valérie: “Hij was een perfectionist. En hij kon daar heel ver in gaan. Toen hij de powerplate had ontdekt, bijvoorbeeld. Daar kon hij niet mee stoppen. Hij wou de machine verslaan.”

“Hij wilde de beste zijn. Maar in de zaak kon hij niet goed meer mee. Pas op, dat vond hijzelf, wij vonden uiteraard van wel. En dat zeiden we hem zo dikwijls. Maar hij kon de druk niet meer aan, vond hij. En dan werd hij kwaad op zichzelf en sloot hij zich af.”

“We konden gelijk wat zeggen, het hielp niet. Dan moet je oppassen, want op het einde ga je er mee aan onderdoor. Je steekt er zoveel positieve energie in, maar er komen alleen maar negatieve reacties uit. Ik had hem al twee weken niet meer gehoord toen het gebeurde. Even afstand nemen. Mama, dat was z’n rots in de branding. Ze was er altijd voor hem.”

Alle dagen samen

Vroeger al, toen ze samen naar Frankrijk trokken, zodat Tony tijdens hun verlof in andere grote keukens ervaring kon opdoen, was zij zijn ankerpunt.

Vera: “Ik zat dan altijd alleen op hotel. Als hij ’s nachts thuis kwam, noteerde ik de recepten van alle nieuwe gerechten die hij gemaakt had in een schriftje. Ik heb toen boekskes vol geschreven, ongelooflijk. En ze liggen hier nog allemaal...”

“We waren alle dagen samen. Het moeilijkste nu is zijn afwezigheid. Hij was wel ziek, maar hij was er tenminste nog. Iemand om voor te zorgen. Om tegen te praten. En nu moet ik het alleen regelen. Zoals vandaag. Er is een lamp stuk, normaal kon hij dat oplossen..” Ze lacht. En bijt op haar lip. “Ik probeer het een plaats te geven. Al weet ik niet of me dat ooit zal lukken...”

Duif

Valérie: “Hij hield van duif, dat was z’n lievelingsgerecht. Omdat het zo moeilijk klaar te maken was. En zeebaars. En verse béarnaise.”

“Hij kon wel eens foeteren op mijn kookkunsten. De laatste jaren liet ik dat niet meer aan m’n hart komen. In m’n eigen keuken ben ik de baas, zei ik dan. Maar er was altijd wel iets mis. Teveel zout, dat was z’n stokpaardje.”

“En mama, die mocht zelfs niet koken. Een ei bakken kan ze nog net. Maar ze is wel de perfecte gastvrouw. Zij de klanten, papa de gerechten, dat was de ideale combinatie.”

“Mijn relatie met papa was moeilijk. We hebben gelijke karakters, kunnen allebei heel koppig zijn, maar over veel dingen hebben we dezelfde ideeën. Over gastronomie, al ben ik misschien wel iets meer op de jeugd gericht.”

“Ik zat ook bewust niet mee in de zaak, ik werk al 2 jaar als sales manager in La Butte aux Bois. Ik kan beter op afstand advies geven. Maar ik kon niet begrijpen dat hij de strijd opgaf, ik bleef maar zeggen dat hij door moest gaan, dat hij vol moest houden.”

“Of ik me nu schuldig voel? Daar schiet ik niks mee op, je wordt er alleen ongelukkig van. Op de samenkomst na de dienst met vrienden en collega’s heb ik me expliciet tot de aanwezige horecamensen gericht. Laat het niet zo ver komen! Laat dit een voorbeeld zijn.”

“Ik probeer het een plaats te geven. Al weet ik niet of me dat ooit zal lukken.”

Vera

“Ik denk dat er achter heel wat deuren problemen schuilgaan. Pas op, we hadden geen financiële moeilijkheden. Eigenlijk mogen we niet klagen. De zaak zit geregeld goed gevuld. En we beginnen nu ook met feesten. Groepen van een man of tachtig. Walking dinners, hapjesbuffetten, klassieke trouwpartijen...”

“Maar elke zaakvoerder zal beamen dat je de ene dag 2 klanten hebt en de andere dag een volle zaal van 40 man. Zo gaat dat in dit beroep.”

Thailand

De laatste twee weken van juli was haar vader naar Thailand getrokken. Naar het eiland Ko Samui, waar z’n oudste dochter Isabelle (34) al jaren woont.

Valérie: “Daar heeft hij zich rot geamuseerd. Hij heeft op een scootertje gereden, gekookt, gedecoreerd. Hij kon er weer creatief zijn, zich bewijzen.”

“Mijn zus is binnenhuisarchitecte, en mijn papa is ook erg met inrichting bezig. De foto’s van ginds zijn fantastisch. Papa met zijn verbrande kop op de scooter.”

“Hij was ook afgevallen. Isabelle heeft nog een mooie tijd met hem gehad, da’s wel fijn. Toen hij terug was, waren z’n batterijen helemaal opgeladen. Maar na een paar dagen zakte hij weer weg...”

Gevoelsmens

Twee weken voor hij zelfmoord pleegde, had Vera hem opnieuw naar Sint-Truiden gebracht. Maar hij wilde er niet naar toe.

“Papa vond altijd dat zijn besognes niets voorstelden bij de miserie van andere mensen.”

Valérie

Valérie: “Er zaten zoveel mensen met zoveel problemen. En dan moesten ze daarover praten. Papa was een gevoelsmens, hij vond altijd dat zijn besognes niets voorstelden bij de miserie van die andere patiënten. Hij was op, moe van na te denken. Altijd maar denken.”

Op 27 augustus, de dag dat hij met z’n fiets voor een trein reed, belde hij nog naar de zaak.

Valérie: “Hij zei dat hij mama wilde spreken, maar ze was bezig met klanten. En dat hij later wel zou terugbellen.”

Het volgende dat z’n vrouw vernam was dat haar man uit het leven was gestapt. Het was een journalist die het slechte nieuws meldde.

Valérie: “We kwamen uit de lucht gevallen. De politie is pas om halfelf ‘s avonds komen vertellen wat er was gebeurd. Ondertussen wist heel Limburg het al. Eigenlijk is dat onbegrijpelijk. Papa was een bekend figuur. Waarom hebben ze in godsnaam zo lang gewacht om ons in te lichten? De politie heeft zich hiervoor ook geëxcuseerd.”

Krans met tomaat

De uitvaart was sober en prachtig in zijn eenvoud. Er lagen bloemenkransen, gemaakt van artisjokken en tomaten. Met dank aan het personeel. De kerk puilde uit. De mensen moesten rechtstaan.

Na de plechtigheid trok Vera met haar twee dochters voor een paar dagen naar Maastricht om op adem te komen. Een stad die ze goed kent, want haar man liep er stage in Château Neercanne. Maar lang bleven ze niet.

Vera: “We moeten mensen zien, anders voelen we ons eenzaam. We zijn wel even gaan shoppen, ja. Misschien raar als je pas weduwe bent. Maar toen was het even van foert.”

Tony liet een afscheidsbrief achter. Die biedt troost, zeggen moeder en dochter.

Vera: “De inhoud is privé. Maar het komt erop neer dat hij geschreven heeft dat hij wenst dat wij en zijn equipe zijn levenswerk moeten verderzetten. En we zijn vast van plan om dat ook te doen.”

Kirsten BERTRAND/Koen LUTS

In zijn afscheidsbrief stond:

Nieuwe chef wil

Michelinster behouden

LUMMEN - Topchef Tony Robyns had een goeddraaiend team rond zich verzameld, met als souschef Peter Piatkowski (32), een geboren en getogen Maasmechelaar met Poolse roots.

“Na mijn opleiding aan de Hasseltse hotelschool deed ik onder andere ervaring op in Hof te Rhode in Schaffen, bij Frank Fol van Sire Pynnock in Leuven, in ‘t Zilte in Mol …”

“Sinds 15 september 2004 kookte ik samen met meneer Robyns. De samenwerking verliep prima, en ik kreeg de vrijheid om zelf de koude voor- en nagerechten te maken. Die kans greep ik met beide handen.”

“Meneer Robyns dwong veel respect af, en ik keek naar hem op. Hij was de enige die nog op me kon grommelen. We bespraken alles, de voorlaatste kaart hebben we nog met zijn tweeën opgesteld.”

“De laatste vijf maanden had hij het moeilijk, maar als groep hebben we dat goed opgevangen. Zijn laatste wens was dat we de zaak zouden voortzetten, en het hele team wil er ook voor gaan. Als nieuwe chef-kok wil ik de klassieke keuken met de moderne toets behouden. En onze Michelinster natuurlijk. Echt waar, ik heb er geen schrik van...”

KLu

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten

Aangeboden door onze partners

Beste van Plus

Lees meer