Haaien dreigen uit te sterven

Wetenschappers proberen het tij te keren door de haaienvangst aan strenge limieten te onderwerpen. Zij vragen ook maatregelen om ‘vangst per ongeluk’ tegen te gaan en het verwijderen van haaienvinnen - voor consumptie - een halt toe te roepen.

Dat laatste gebeurt in een doelbewuste jacht: eenmaal de dieren gevangen zijn, worden hun vinnen afgesneden, waarna ze weer in het water worden gegooid, waar ze onvermijdelijk sterven. Deze jacht is erg winstgevend omdat haaienvinnensoep in Azië een fel gegeerde en dure delicatesse is. Het gebeurt ook dat ze ongewild terechtkomen in vangnetten die voor andere vissen bedoeld zijn. Zelfs krachtige en snelle haaien kunnen die netten niet vermijden. Op alle oceanen zijn immense visserijvloten actief. Sonja Fordham, voorzitter van de VN-haaienexperts: “Vroeger was het ophalen van haaien een aardige bijverdienste tijdens de jacht op tonijn of zwaardvissen, maar sinds daar ook beperkingen op gelden, nemen de vissers de haaien erbij”. Door al die factoren zijn 11 van de 21 haaiensoorten in de oceanen rechtstreeks met uitsterven bedreigd.

Overbevissing

De haaienspecialisten van milieuorganisatie Greenpeace opereren vanuit Nederland met een ‘Oceaancampagne’. Marinebiologe en campagneleidster Farah Obaidullah: “Het is natuurlijk schokkend en schrikbarend hoe het er met de haaien aan toe gaat, maar dat geldt elk jaar méér voor alle visbestanden. Als we zo doorgaan met die desastreuze overbevissing bestaat er binnen de vijftig jaar geen commerciële visvangst meer. Het ergst van al zijn de zogeheten ‘longliners’, vissersboten met lijnen van ruim honderd kilometer lang, uitgerust met soms tienduizenden haken. Letterlijk alles blijft daaraan hangen - haaien, zeeschildpadden, albatrossen en andere zeevogels. Ik was ooit aan boord van zo’n visserijschip. Op geen tien minuten tijd zag ik vier haaien bovenhalen. Door de economische groei in China neemt de vraag om hun vinnen almaar toe.”

Volgens Obaidullah krijgt illegale vangst vrij spel, omdat er helemaal geen controle is. Uit officiële cijfervan de VN blijkt dat 75 procent van alle bestanden overbevist wordt. “Nu al zijn we 90 procent van de grote roofvissen zoals tonijn, zwaardvis en kabeljauw kwijt. Greenpeace eist met haar campagne een onverbiddelijke stop aan de overbevissing. Veertig procent van de oceanen moet beschermd worden door er zeereservaten van te maken, gesloten voor alle menselijke activiteit, visserij op de eerste plaats, maar ook olie-, gas- zand- en grintwinning”, aldus Farah Obaidullah.

Lode RAMAEKERS

- Volgens een rapport van de IUCN, de natuurbeschermingsorganisatie van de VN, dreigt de helft van de totale haaienpopulatie in onze oceanen uit te sterven. Overbevissing is de grootste boosdoener.

Aangeboden door onze partners