Medicijnen van eerste generatie hebben sterk sederend effect

Wetenschappers van de universiteit van Iowa (VS) zijn tot de bevinding gekomen dat allergiepatiënten die bepaalde medicatie - vooral van een oudere generatie - tegen hooikoorts nemen, in het verkeer gevaarlijker zijn dan bestuurders met een flinke borrel op. De producten waar het over gaat, zijn ook in ons land nog in de handel verkrijgbaar maar goeddeels verdrongen door een nieuwere generatie met minder ongewenste neveneffecten.

BR>

Voor een verkeerstest verdeelden de vorsers de proefpersonen in vier groepen. De éne kreeg hooikoortsmedicatie van de oudere generatie, een andere modernere middelen, een derde een nepmiddeltje (placebo) en de vierde alcohol, goed voor één promille in het bloed.

Zoals verwacht presteerden de bestuurders die een placebo hadden gekregen, zo behoorlijk als bloednuchtere mensen, de groep van het moderne geneesmiddel net zo goed, de 'drinkers' reden benedenmaats, maar de resultaten van de groep met het oude hooikoortsmiddel - dat overigens in de States nog sterk verspreid wordt en ook gebruikt wordt tegen huiduitslag, hoesten en verkoudheid - waren nog beduidend slechter. De boosdoener was diphenydramine, de werkzame stof van het antihistaminicum Benadryl, ook bij hooikoortslijders in ons land bekend.

«Cascade»

Een expert in de farmacologie legt uit: «Bij een allergische reactie komen in ons lichaam stoffen vrij die voor een echte

cascade

van kwalijke effecten zorgen. Zij veroorzaken onder meer allergische symptomen als roodheid, zwellingen en jeuk. Deze stoffen zijn

histaminen

. In de jaren zestig zijn farmacologen erin geslaagd daar een remedie tegen te vinden: de zogeheten antihistaminen blokkeren de hinderlijke effecten van de histaminen.

Helaas hadden ze - vooral in het begin - één groot nadeel: ze hadden ook een inwerking op ons centraal systeem. Met name in de hersenen veroorzaakten ze een slaapverwekkend effect. Hooikoortslijders en mensen met kinderen kennen allicht één van de twee meest gebruikte producten van die eerste generatie: Benadryl (nu op de markt onder de merknaam Benylin) en Polaramine (met als werkzame stof chlorpheniramine), niet alleen effectief tegen hooikoorts maar ook nog frequent gebruikt in de pediatrie bij hoest en verkoudheden van de kleintjes.»

Waarschuwing

«In de loop van de jaren,» zegt de farmacoloog, «heeft de farmaceutische research producten weten te ontwikkelen die even doeltreffend zijn als de vroegere en waarbij het slaapverwekkende effect praktisch niet meer of alleen nog sterk afgezwakt aanwezig is. Het gaat vooral om de middelen Zyrtec en Claritine. Helaas zijn ze veel prijziger, tot drie of vier keer zo duur als de medicamenten van de eerste generatie.»

Gevaarlijk in het gebruik zijn géén van die middelen ooit geweest. Soms werden de geneesmiddelen van de eerste generatie doelbewust toegediend in gevallen dat een sederend effect juist gewenst was.

Volgens de expert worden nu overwegend producten van de nieuwe generatie gebruikt. Dat betekent niet dat de 'oudere' de wereld uit zijn. «Maar iedere verstandige apotheker,» zegt de deskundige, «zal bij het verstrekken van de oudere medicijnen de waarschuwing meegeven dat ze best niet overdag genomen worden als er nog moet gewerkt worden. En dat de uiterste behoedzaamheid aan de dag moet worden gelegd bij het bedienen van machines of het besturen van voertuigen. Die raadgeving staat trouwens op de bijsluiters.»

In Amerika reageerde de fabrikant van Benadryl, Warner-Lambert Co., nogal zuur op de berichtgeving vanuit de universiteit van Iowa. De farmaceutische firma wees erop dat de proefpersonen hun tests uitvoerden in een rij-simulator. «Best mogelijk,» zei de producent, «dat het risico op ongevallen in het echte verkeer niet zo groot is.»

Aangeboden door onze partners