Hartfalen grootste doder in hele westerse wereld

HASSELT - Uitgerekend op Valentijnsdag heeft de Britse hartstichting een rapport openbaar gemaakt dat de bevolking van het Verenigd Koninkrijk de stuipen op het lijf jaagt: sterfte door hartfalen zit daar bij de hoogste scores van heel Europa, net na koploper Ierland en op de tweede plaats Finland. Bij de Fransen is de dodentol het kleinst. Voor ons land zijn geen (recente) cijfers voorhanden. Dezer dagen wordt in België druk gewerkt aan een beter opsporings- en behandelingsprogramma. Eind maart worden in Brussel 15.000 huisartsen persoonlijk uitgenodigd voor op een speciaal congres dat de hartpatiënten ten goede moet komen. De Genkse cardioloog professor Walter Van Mieghem schat hun aantal op 200.000.

Lode RAMAEKERS

BR>

Ierland scheert de hoogste top aan sterfte omdat 'de levensnoodzakelijke pomp het laat afweten': 246 doden per 100.000 inwoners tussen 35 en 74 jaar. Finland volgt met 217 doden in die categorie en dan komt Groot-Brittannië met 188 overlijdens. Het jaarlijkse aantal hart-doden ligt daar op 260.000 patiënten. In heel Europa sterft jaarlijks anderhalf miljoen mensen jonger dan 75 jaar aan hart- en vaataandoeningen.

De Britten schrikken behoorlijk van dat hoge cijfer: ruim drie keren méér doden dan in Frankrijk en bijna tweemaal zoveel als in Italië.

Te veel vet eten

Meteen na deze alarmkreet wordt al geroepen om een beter preventieprogramma tegen coronair hartlijden, aandoeningen van de kransslagaders zeg maar. Meteen werd ook de link gelegd naar slechte eetgewoonten. De Britse hartstichting kwam tot de conclusie dat de eigen landgenoten veel te veel (vooral verzadigd) vet consumeren, al is dat nog méér het geval in Duitsland, Frankrijk en... België.

Niet voor niets, zeggen de Britse wetenschappers, dat er in het Verenigd Koninkrijk zoveel mensen rondlopen met overgewicht en zwaarlijvigheid. Ook een element van het voedselpakket: Britten eten veel te weinig groenten en fruit. Dat doen de Spanjaarden, Finnen, Italianen en Portugezen tweemaal meer, wat goede resultaten geeft om ziekten van de kransslagaders - én tal van kankers - te voorkomen.

Roken is - uiteraard - een risicofactor voor verscheidene ziekten en vroegtijdige dood. Met deze gewoonte is het in Groot-Brittannië niet zó erg gesteld, vergeleken met de andere westerse landen. Eén specifieke zorg, toch: de Britse vrouwen zijn toenemend aan het roken gegaan, veel meer dan in de rest van Europa.

Ook op het vlak van bypass-operaties - chirurgisch overbruggingen aanbrengen in het bloedvatensysteem - scoort Groot-Brittannië té laag. Op zichzelf wel een indrukwekkend aantal ingrepen maar in verhouding met de nood daaraan, veel minder dan er in de andere Europese landen worden uitgevoerd.

Roken en bloeddruk

Even terug naar de zuiderse landen: Frankrijk blijft het meest gespaard van doden door hartfalen: 'slechts' 75 per 100.000 inwoners. Spanje is goede tweede met 80 per 100.000 en Italië komt op de derde laagste plaats met 96 per 100.000. Ter vergelijking: de meest recente cijfers van ons Nationaal Instituut voor de Statistiek: zes jaar geleden stierven in België circa 12.000 mensen aan een hartinfarct, 120 per 100.000 inwoners dus. En het worden er snel van langsom meer.

Diensthoofd cardiologie professor Walter Van Mieghem van de campus Sint Jan in Genk: «Hartinsufficiëntie - als het hart nog slechts onvoldoende zuurstof naar de cellen kan pompen - is de meest frequente en nog altijd groeiende doodsoorzaak in alle westerse landen. De voornaamste oorzaak van hartzwakte is de vetafzetting - met nadien verkalking - van de kransslagaders. Dat wordt in de hand gewerkt door een (te) vet dieet maar er zijn nog andere zware risicofactoren. Naast de zeer belangrijke genetische aanleg doet ook het roken veel kwaad. Roken verkleint de doormeter van de bloedvaten door de samentrekking van de gladde spieren. Op zich is dat tijdelijk en omkeerbaar maar het roken zorgt ook voor cholesterol-afzetting op de bloedvatenwanden en maakt in het bloed bepaalde stoffen vrij die onstabiele vetplakjes losmaken waardoor bloedklontertjes kunnen ontstaan.»

Scandinavisch model

«Hartinsufficiëntie blijft toenemen,» zegt cardioloog Van Mieghem, «niet alleen omdat de mensen alsmaar ouder worden, wat het risico verhoogt, maar ook omdat hartpatiënten na een behandeld infarct ook in leven blijven, met een verzwakt hart.

Verhoogde bloeddruk is ook een ernstig risico en daar is de aanpak ontoereikend. Vaak gaat zo'n patiënt niet eens naar de huisarts omdat hij van de aandoening niets voelt en als hij behandeld wordt, neemt hij de medicatie slordig of onvoldoende.

Tal van huisartsen zijn onvoldoende opgeleid om de kwaal te

herkennen

: klachten als kortademigheid, gezwollen enkels en vermoeidheid kunnen ook op andere aandoeningen wijzen. Op het congres van 25 maart wordt speciaal aandacht geschonken aan de 'praktische benadering van de hartpatiënt in de huisartspraktijk'. Ideaal zou het oprichten zijn van

hartfalen-clinics

naar Scandinavisch model: bemand door een cardioloog, een diëtist(e), verplegend personeel dat aan huis komt, de medicatie-behandeling begeleidt en contact onderhoudt met een huisarts die overneemt en de patiënt en zijn familie blijft informeren.»

Mediterraan dieet, niet roken en matig wijn drinken

Risicofactoren vermijden is voor professor Van Mieghem onder meer: een absolute rookstop en

mediterraan eten

. Zo min mogelijk dierlijke vetten die voorkomen in boter en volle melk, in runds- en kalfsvlees. Gevogeltje en wild kunnen geen kwaad, afgeroomde melk is perfect. Zoveel mogelijk vis, groenten en fruit op het menu en matig wijn drinken. Dat is niet alleen goed tegen hartfalen maar ook tegen kanker. Regelmatig bloeddruk (laten) controleren is ook aangewezen, zeker bij ouder wordende mensen. Boven de vijftig komt hartinsufficiëntie bij 1 tot 2 van de duizend mensen voor, in de groep boven de zeventig loopt dat al op tot twintig procent. Niet voor niets spreken we van een

epidemie

van hartfalen in de westerse landen.

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten

Aangeboden door onze partners

Beste van Plus

Lees meer