Russen en Amerikanen wisselen controleurs uit

Rusland en de Verenigde Staten nemen vanaf woensdag 22 december een gezamenlijk waarschuwingssysteem voor vijandelijke raketaanvallen in gebruik. Het unieke intiatief is het gevolg van de wereldwijde vrees dat de beruchte millenniumbom het aanvals- of reactiemechanisme van beide kernmachten in werking zal stellen. De experts moeten elk vals alarm afblazen voordat er een fataal kernsalvo wordt afgevuurd. Rusland en de VS alleen al hebben 4.400 kernwapens - meer dan genoeg om de wereld een aantal keren te vernietigen - die nog steeds elk moment kunnen worden gelanceerd.

Koenraad Nijssen

BR>In het verleden werd volgens experts al een indrukwekkende lijst van bijna-lanceringen genoteerd. Telkens waren die te wijten aan een vals alarm, veroorzaakt door gebreken in de elektronica. Die zou een vijandelijke aanval moeten traceren en het reactiemechanisme starten. Eenmaal begon een slecht gebouwde chip flink te flippen. Hij zat weggemoffeld in de

hardware

van een schakelbord van de telefooncentrale van het Amerikaanse ministerie van Defensie en zond plots het foute signaal uit dat Sovjetraketten onderweg waren naar de VS. Dat dergelijke incidenten in gewone tijden mogelijk zijn, deed de specialisten al huiveren.

Een rapport begin dit jaar gaf aan dat het Amerikaanse leger niet "100 procent

millenniumvrij

" zou raken. Het begin van het jaar 2000 kan dus immense computerproblemen in het aanvals- en defensiesysteem van de VS teweegbrengen. Met in het achterhoofd de barslechte staat waarin het Russische nucleaire controlesysteem verkeert, wilden zowel het Kremlin als het Pentagon geen risico's nemen.

Dr. Strangelove

Daarom verzamelen nu woensdag Russische en Amerikaanse topmilitairen in een speciaal gebouwd 'Centre for Y2K stability' (Centrum voor stabiliteit voor de millenniumbom, red.) in Colorado Springs. Niet toevallig vlak bij het diep in de bergen van Colorado ingegraven zenuwcentrum van de Amerikaanse defensie. De regeling, die herinneringen oproept aan de aanstelling van een Russische generaal bij het Amerikaanse bevelscentrum in de bejubelde film

Dr. Strangelove

, is gebaseerd op de gezamenlijke luchtcontrolesystemen in Berlijn tijdens de Koude Oorlog.

Concreet gaan de hoge omes samen de computerschermen die waarschuwen voor een wederzijdse kernaanval in het oog houden. Het centrum moet op 28 december helemaal operationeel zijn. Van dan af (en tot 7 januari 2000) zullen twee Russische en twee Amerikaanse officieren - die met een directe telefoonlijn in verbinding staan met hun respectieve hoofdkwartieren - de klok rond klaar staan om te voorkomen dat een vals alarm, veroorzaakt door een flippende computer, een fatale wereldbrand kan veroorzaken. Toch stelt een aantal rakettenspecialisten dat ook dit noodcentrum niet alle kansen op een

per vergissing

veroorzaakte oorlog uitsluit.

Een groep wetenschappers roept beide supermachten nu op hun nucleaire systemen tijdens de risicoperiode rond nieuwjaar gewoon uit te schakelen. Volgens hen zou de millenniumbom na het veroorzaken van een vals alarm ook nog eens de periode van 15 minuten, waarin moet worden beslist om al dan niet een vergeldingsaanval te starten, dramatisch inkorten. Nu de spanningen tussen Rusland en de VS door de oorlogen in Kosovo en Tsjetsjenië het felst zijn in jaren, zal ook het noodcentrum in Colorado een aanval niet tijdig kunnen afblazen, argumenteren zij.

Aangeboden door onze partners