Poetin prijst jarige Gorbatsjov om diens rol in wereldgeschiedenis

Hoewel in eigen land vaak verguisd als de man die Rusland aan de bedelstaf hielp, prees de Russische president Vladimir Poetin de voormalige sovjetleider Michail Gorbatsjov als "een politicus die de wereldgeschiedenis gunstig heeft beïnvloed."

AP Ned

Gorbatsjov werd donderdag 75 jaar oud en werd door Poetin en andere Russische prominenten enigszins in het zonnetje gezet.

Volgens Poetin waren de democratische hervormingen in Rusland en de ontmanteling van de totalitaire Sovjetunie niet op dezelfde relatief vreedzame wijze mogelijk geweest onder een leiderschap van een ander dan Gorbatsjov.

Hoewel Gorbatsjov in het buitenland grotendeels een uitstekende reputatie geniet, zien veel Russen in hem juist de bron van veel ellende. Ten onrechte, oordeelt Poetin. "Zonder Gorbatsjov was de wereldgeschiedenis anders verlopen."

In Moskou werd donderdag een grootschalige receptie georganiseerd ter ere van de man die het communisme in Oost-Europa en de Sovjetunie feitelijk ontmantelde. Een groot aantal genodigden, onder wie de Amerikaanse ex-president George Bush, de voormalige Duitse bondskanselier Helmut Kohl en Margaret Thatcher, de Britse oud-premier, liet echter tot teleurstelling van 'Gorby' verstek gaan.

Tijdens een gesprek met buitenlandse verslaggevers in Moskou gaf Gorbatsjov deze week de Verenigde Staten ervan langs, omdat het land na de val van de Sovjetunie een kans heeft verspild om een veiligere en stabielere wereld te creëren. De VS kregen het einde van de Koude Oorlog in de schoot geworpen, maar dit keerpunt versterkte slechts de arrogantie en het unilateralisme van het land. "En een meerderwaardigheidscomplex is moeilijker te genezen dan een minderwaardigheidscomplex, aldus Gorbatsjov", eerder deze week.

Velen claimen dat het Kremlin onder leiding van Gorbatsjov het ongeluk in de kerncentrale in Tsjernobyl in 1986 in de doofpot poogde te stoppen. Gorbatsjov houdt vol dat zijn regering te weinig informatie had om de omvang van de ramp correct te kunnen inschatten. Ook zou Gorbatsjov verantwoordelijk zijn voor het bloedig neerslaan van een demonstratie in 1991 in Litouwen, waarbij veertien doden en bijna duizend gewonden vielen. De sovjetsoldaten handelden volgens Gorbatsjov echter in opdracht van de geheime dienst.

De staatsgreep in augustus 1991, waardoor Gorbatsjov een paar dagen de macht kwijt was, moedigde sovjetrepublieken aan om hun onafhankelijkheid te verklaren. Gorbatsjovs hoop op een lossere federatie vervloog daardoor. Toch heeft hij zijn weigering om geweld te gebruiken, en zo het ineenstorten van de Sovjetunie te voorkomen, naar eigen zeggen nooit betreurd. Hoewel zijn handen soms jeukten om het leger in te schakelen, realiseerde hij zich dat dit tot een burgeroorlog en zelfs een wereldwijde atoomoorlog kon leiden.