'Uitgeverij guggenheimer' blijft verboden

ANTWERPEN - Gisteren heeft de rechter beslist dat Herman Brusselmans' nieuwste roman 'Uitgeverij Guggenheimer' van de Boekenbeurs verbannen blijft. Het boek mag niet meer verspreid worden en binnen 14 dagen moeten alle exemplaren uit de winkel zijn. Bij Standaard Uitgeverij spreekt men van «een zwaar precedent» en ook heel wat schrijvers reageerden verbijsterd.
BR>
Brusselmans heeft volgens het arrest beledigend en denigrerend over mode-ontwerpster Ann Demeulemeester geschreven. Daarom, aldus de rechter, moet het recht op vrije meningsuiting wijken voor de bescherming van het privéleven van Demeulemeester. Het Antwerpse hof stelde dat een - op het eerste gezicht - ongebreidelde belediging van mensen in hun priveleven niet kan worden getolereerd in onze democratische samenleving. De literaire vorm - een satire - is irrelevant omdat het in 'Uitgeverij guggenheimer' niet over een fictief personage gaat maar een bestaande persoon die met volledige identiteit in haar beroepswerkzaamheden wordt vernoemd. Brusselmans beaamt daarbij dat het waar is wat hij schrijft.

Schadevervolging


Magdaleen Beeusaert, die samen met Ilse Van Overloop de mode-ontwerpster verdedigt, noemde het arrest baanbrekend. «Het verbod op censuur mag niet resulteren in misbruik of een carte blanche van Brusselmans of wie ook om eender wat te schrijven,» zei ze.
Het hof vond een verder verbod noodzakelijk om nog ergere schade te voorkomen ondanks het feit dat de denigrerende passages over de ontwerpster nu overal in de media te lezen of te horen waren.
De schrijver, de uitgever Prometheus, de verspreiders Standaard Uitgeverij en Libridis en de 72 Standaard Boekhandels mogen het boek dus niet verspreiden, verkopen of etaleren. De boeken die al verspreid zijn maar niet verkocht, moeten terugkomen binnen de 14 dagen. Zoniet moet per aangetroffen boek 10.000 frank dwangsom worden betaald. Het hof benadrukte dat dit een voorlopige maatregel is, van een kortgedingrechter, en dat Ann Demeulemeester binnen de 14 dagen de schrijver en co voor de rechter ten gronde moet dagvaarden. Die zal uiteindelijke beslissen of het verbod al dan niet moet gehandhaafd worden. De pleitsters van Demeulemeester kondigden al aan dat ze aan de bodemrechter de bevestiging van dit verbod zullen vragen plus een schadevergoeding.

Censuur


Rein Janssen van Standaard Uitgeverij reageerde voorzichtig op het arrest. «Dit is een zwaar precedent. We kunnen niet anders dan gehoorzamen. Het boek zal niet op de Boekenbeurs liggen en binnen twee weken moeten al die guggenheimers uit de winkel. Bovendien neemt een procedure ten gronde verschrikkelijk veel tijd in beslag.»
Een ontgoochelde Standaard Uitgeverij heeft al wel een boel solidaire reacties van ongeruste auteurs gekregen. Want voorlopig is het nog gissen naar de concrete gevolgen van het arrest voor de literatuur. Want wanneer is een figuur nog fictief in een roman? En welk boekenpolitie gaat beledigende fictieve passages controleren?
Wanneer is een passage trouwens beledigend?