Manifest Verhofstadt wuift Europese crisis uit

"De Verenigde Staten van Europa", zo luidt de provocerende titel van het "Manifest voor een nieuw Europa" dat premier Guy Verhofstadt donderdag voorstelde. Met de eerste zin, die slechts uit vier woorden bestaat, zegt de auteur al waar het op staat. "Europa is in crisis".

Belga

Nauwelijks 70 pagina's verder is die crisis al weer voorbij. Althans voor Verhofstadt, want hij heeft een nieuw Europees project op papier staan, waarin de burger wel kan geloven. "Bijgevolg", zo concludeert Verhofstadt in de laatste zin, "zal een overdonderende meerderheid onder hen het nieuwe Europa steunen en goedkeuren". Europese politiek kan ook simpel zijn.

In 1848 schreef Karl Marx "Het Communistisch Manifest" en dat verklaart waarom het genre de laatste decennia wat in onbruik raakte. Te wereldverbeterend, te utopisch, te absoluut, kortom te negentiende eeuws. In het Nederlands taalgebied is Verhofstadt zowat de enige die zijn naam nog onder een manifest durft zetten. Op het einde van jaren tachtig op verbeterd krantenpapier en in eigen beheer, want Verhofstadt was nog geen premier en een "Burgermanifest" rook toen naar de neoliberale "odeurs" van Margaret Thatcher.

Anno 2005 heeft Verhofstadt een naam, een uitgever (Houtekiet) en een bevlogen titel. Of "De Verenigde Staten van Europa" een vergelijkbaar rumoer als het armoedige "Burgermanifest" zal hebben, is twijfelachtig. Europa is België niet en de Verhofstadt van 2005 is, alle voluntarisme ten spijt, al lang geen hemelbestormer meer, want al meer dan 6 jaar een man van de macht en de compromissen.

Aanleiding voor het Europa-manifest is het onverwacht failliet en de zielige begrafenis van de Europese grondwet. "Het enthousiasme voor het Europees project", zo schrijft Verhofstadt, "lijkt volledig weggeëbd". En verder: "Voor de jongere generaties gaat er geen bezieling uit van Europa".