Bobby Fischer op weg naar IJsland

Schaaklegende Bobby Fischer is maandag met zijn vriendin uit Japan naar zijn nieuwe vaderland IJsland vertrokken.

AP Ned

Hij had negen maanden in Japan vastgezeten, waar de autoriteiten hem probeerden uit te leveren aan de Verenigde Staten. De Amerikaanse overheid wil hem vervolgen wegens overtreding van sancties die aan het vroegere Joegoslavië waren opgelegd.

Kort voor zijn vertrek zei Fischer zich pas vrij te zullen voelen als hij Japan zou hebben verlaten. "Dit was geen arrestatie. Dit was een ontvoering die door Bush en Koizumi was bekokstoofd", zei hij. "Zij zijn oorlogsmisdadigers en zouden opgehangen moeten worden." Voordat hij het luchthavengebouw binnenging, deed Fischer nog zijn gulp open, draaide zich om en deed net alsof hij tegen de muur ging plassen.

Fischer werd in juli aangehouden toen hij met een ongeldig paspoort uit Japan probeerde te vertrekken. Fischer stelde dat zijn paspoort op onwettige wijze was ingetrokken en spande een geding aan om uitwijzing naar de VS te voorkomen. Deze week besloot het parlement van IJsland Fischer het IJslandse staatsburgerschap te geven. IJsland is het land waar hij in 1972 tijdens de Koude Oorlog een klassiek geworden tweegevecht om het wereldkampioenschap won van de Rus Boris Spasski.

Enkele jaren later gaf Fischer zijn wereldtitel weer op toen hij weigerde die tegen Anatoli Karpov te verdedigen. Van de excentrieke schaker werd nadien weinig meer vernomen, tot hij in 1992 opdook voor een rematch tegen Spasski in Belgrado, dat toen onderhevig was aan Amerikaanse sancties. Fischer laat nu ook weer van zich horen in radiouitzendingen en op een website, waar hij zijn anti-Amerikaanse en antisemitische opvattingen spuit.

In IJsland kan Fischer (62) nog steeds worden uitgewezen naar de VS. In tegenstelling tot Japan heeft IJsland wel een uitleveringsverdrag met Washington. In de VS hangt Fischer maximaal tien jaar gevangenisstraf boven het hoofd.