Vlaamse regering bereikt akkoord over gemeentedecreet

De Vlaamse regering heeft dinsdagmorgen op een bijzondere ministerraad een akkoord bereikt over het nieuw gemeentedecreet. Het decreet bevat nieuwe regels voor de organisatie en werking van steden en gemeenten die gelden vanaf 2007.

Belga

Eén van de laatste knopen die werden doorgehakt, is dat de OCMW-voorzitter lid wordt van het college van burgemeester en schepenen. In de periode 2007-2012 geldt nog wel een overgangsregeling. Daarnaast is de burgemeester niet meer automatisch de voorzitter van de gemeenteraad.

Krachtens het Vlaams regeerakkoord moet Vlaanderen vóór juli van dit jaar een nieuw gemeentedecreet hebben, dat de federale gemeentewet vervangt in uitvoering van het Lambermontakkoord, dat de bevoegdheid over de lokale besturen aan de gewesten toevertrouwde.

In de vorige legislatuur raakte de toenmalige Vlaamse regering het niet eens over een gemeentedecreet wegens onenigheid over de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester en een decumul-regeling voor een parlementair en een lokaal uitvoerend mandaat. Die zaken worden uit het nieuwe gemeentedecreet gehouden dat dinsdag is goedgekeurd.

Het decreet, dat 311 artikels telt, bevat niettemin een pak nieuwigheden. Zo besliste de Vlaamse regering uiteindelijk dat de OCMW-voorzitter vanaf 2012 verplicht volwaardig lid wordt van het college en dus schepen wordt. In de volgende gemeentelijke legislatuur (vanaf 1 januari 2007) geldt een overgangsregeling waarbij besturen die dat wensen nog éénmaal de oude regeling kunnen toepassen.

Doel is een versterking van het lokaal beleid, aldus minister van Binnenlands Bestuur Marino Keulen. Om de OCMW-voorzitter meteen te laten toetreden tot het college zal de samenstelling van de OCMW-raad van april naar januari worden vervroegd. Nieuw is ook dat personeel en diensten van gemeente en OCMW gemeenschappelijk kunnen worden ingezet, zonder dat dit de autonomie van het OCMW aantast.

Daarnaast doorbreekt het gemeentedecreet de regel dat de burgemeester automatisch de gemeenteraad voorzit. Gemeenten kiezen in de toekomst zelf een afzonderlijke voorzitter van de gemeenteraad: een raadslid, een schepen of de burgemeester. De Vlaamse regering motiveert die beslissing door erop te wijzen dat een aparte voorzitter de verkozen raadsleden van meerderheid en oppositie meer kansen geeft.

De burgemeester wordt benoemd door de Vlaamse regering, de schepenen door de gemeenteraad op basis van een gezamenlijke voordrachtsakte. Die akte wordt ondertekend door meer dan de helft van de verkozenen die aan de verkiezingen deelnamen en van de eigen lijst.

Zoals bekend voorziet het nieuwe gemeentedecreet een regeling voor schepen- en burgemeesterwissels in de loop van de legislatuur. Om problemen te vermijden met burgemeesters en schepenen die de afspraken niet nakomen en ergens in de loop van de legislatuur hun mandaat niet afstaan aan een opvolger zal de voordrachtsakte voor burgemeester en schepenen de einddatum van het mandaat van de kandidaten bevatten. Hun mandaat loopt af op de datum die op de voordrachtsakte staat.

Het decreet voorziet voorts in een verplichte klachtenbehandeling voor de burgers. Naar analogie met het Vlaams Parlement kunnen verzoekschriften worden ingediend die "binnen een redelijke termijn" publiek moeten worden behandeld. Net zoals voor de gemeenteraad worden commissievergaderingen in principe openbaar.

Voorts voert de Vlaamse regering de mogelijkheid van wijkbudgetten in. Steden en gemeenten kunnen een beperkt deel van de gemeentemiddelen ter beschikking stellen van wijken en buurten om eigen beleidsdoelstellingen te realiseren.