Rijn en Maas verplaatsten zich voortdurend

De Rijn en de Maas hebben zich de afgelopen 8000 jaar meer dan tachtig keer drastisch verlegd.

Belga

Een complex netwerk van zandbanen in de ondergrond van Nederland laat dat zien. Fysisch geograaf dr. H. Berendsen reconstrueerde de afgelopen dertig jaar het rivierenlandschap op diverse momenten in het verleden. Berendsen, docent-onderzoeker aan de Universiteit Utrecht (UU), deed dat op basis van honderderdduizenden boringen en duizenden ouderdomsbepalingen.

Het resultaat is de meest complete kartering van een rivierdelta ter wereld. De rivieren hebben nog steeds de natuurlijke neiging zich door het landschap te slingeren, maar ze krijgen de kans niet meer door het ingrijpen van de mens. De afzetting en afslag van zand gaan echter gewoon door.

Uit de reconstructie blijkt dat zeespiegelstijging, klimaatverandering, bodembeweging en de mens de verplaatsing van de rivieren sturen. Tijdens de laatste IJstijd, ongeveer 18.000 jaar geleden, was de zeespiegel tientallen meters lager dan nu. Er was toen nog geen delta, maar een breed rivierdal dat dwars liep door wat nu Nederland is. Bij het stijgen van de zeespiegel in de Noordzee ontwikkelde de zandkust zich, met een grote lagune erachter.