Europese grondwet ondertekend

Staatshoofden en regeringsleiders van de 25 lidstaten van de Europese Unie hebben vrijdag in Rome hun handtekening gezet onder een Europese grondwet. De ondertekening werd ook bijgewoond door de regeringsleiders van Bulgarije, Roemenië, Kroatië en Turkije, de vier kandidaat-lidstaten.

AP Ned

De grondwet, waarover meer dan twee jaar moeizaam is onderhandeld, moet de Europese Unie een duidelijker internationaal profiel geven en de politieke besluitvorming vergemakkelijken. De grondwet zorgt ervoor dat "vrede en democratie dieper kunnen wortelen in ons continent", zei de Franse president Jacques Chirac tegen verslaggevers. "Eeuwenlang hebben we elkaar bevochten en zwaar betaald met tranen, bloed en verspilling."

Pas als alle parlementen de grondwet hebben bekrachtigd treedt hij in werking. Het is de bedoeling dat dit in 2007 gebeurt, maar omdat verschillende landen daarnaast nog een referendum willen houden, is dat niet zeker.

De Nederlandse premier Jan-Peter Balkenende, die als EU-voorzitter het woord voerde, zei dat de economische en politieke integratie Europa tot een domein van vrede en samenwerking heeft gemaakt waar andere landen jaloers op zijn. "We hebben dictaturen zien veranderen in democratieën en zijn getuige geweest van de hereniging van Europa." De grondwet helpt om Europa veiliger, welvarender en rechtvaardiger te maken, zei Balkenende.

De ondertekening vond plaats in hetzelfde Renaissancepaleis in Rome waar in 1957 Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, België en Luxemburg het oprichtingsverdrag van de Europese Economische Gemeenschap, de voorloper van de EU, tekenden.

De Italiaanse premier Silvio Berlusconi zei dat nooit eerder in de geschiedenis is vertoond dat een groep landen vrijwillig besloten hun soevereine macht te bundelen in het belang van hun volkeren en zich zo over een eeuwenoude neiging tot rivaliteit en wantrouwen heen te zetten.

De crisis rond de nieuwe Europese Commissie wierp een schaduw over de plechtigheid. Eerder deze week moest de beoogde voorzitter van de Europese Commissie, de Portugees José Manuel Barroso, zijn ploeg vlak voor de stemming in het Europarlement terugtrekken omdat er een veto dreigde. Vooral de Italiaanse kandidaat-eurocommissaris Rocco Buttiglione is omstreden vanwege zijn uitlatingen over homoseksualiteit en het gezin.

De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder zei in Rome erop te rekenen dat het parlement en Barroso binnen twee weken met een oplossing komen. In dat geval zou hij niet van een crisis willen spreken, zei hij. Chirac zei dat de EU een "krachtige en onafhankelijke commissie " nodig heeft die zo snel mogelijk de problemen kan gaan aanpakken waar Europa voor staat.