Eerste vondst van aardewerk met christelijke motieven in Vlaanderen

In het Landense gehucht Wange graven archeologen van de KU Leuven een Frankische nederzetting op. De Limburgse archeologe Lieve Opsteyn heeft de leiding over het project. Opsteyn: «We hebben vier hutkommen gevonden. Dat zijn kleine bouwsels met een kelderverdieping, waarvan de functie niet echt bekend is. We vonden ook sporen van grote woonhuizen.» Aan de hand van de vondsten kunnen de constructies gedateerd worden tussen de 4de en de 7de eeuw. Voor het eerst is in Vlaanderen is een stuk aardewerk gevonden dat versierd is met een christelijk symbool. De vondsten worden op de Open Monumentendag tentoongesteld.
BR>
Archeologen van het departement Archeologie en kunstwetenschap zijn al verschillende jaren aan het werk aan de Overhespenstraat in het plaatsje Wange. Archeoloog Marc Lodewijckx groef voor de eerste keer op in '89 en legde toen een Romeins gebouw bloot. Vlakbij, op dezelfde helling aan de Kleine Gete, heeft het onderzoeksteam al eerder een grafveld van de Franken gevonden.
Lieve Opsteyn is wetenschappelijk medewerkster aan de KU Leuven. Ze is afkomstig van Maaseik en woont nu in Sint-Truiden. «We proberen hier een steeds grotere oppervlakte te onderzoeken, zodat we een overzicht krijgen van deze verhevenheid aan de Kleine Gete. De vier hutkommen of kelderhutten die we nu hebben gevonden, hebben zes paalgaten. Het zijn rechthoekige constructies van ongeveer drie op twee meter.» De functie is nog niet echt duidelijk. «In Duitsland zijn in dergelijke hutkommen spinschijfjes en sporen van een weefgetouw gevonden. In sommige hutten is dan weer afval van smidsen aangetroffen. Maar algemeen stellen we vast dat een aantal hutkommen rond grotere woonhuizen ligt. In Wange hebben we paalgaten gevonden van twee van zulke huizen, van zo'n 25 op 8 meter.»
In de hutkommen van Wange zijn ook enkele benen priemen opgegraven die misschien voor het spinnen zijn gebruikt. Verder hebben de archeologen veel keukenafval en dierenbeenderen bovengehaald. Voorlopig is niet duidelijk wat dat betekent voor de manier waarop de Franken hun kelderhutten of hutkommen hebben gebruikt.

Migratie


Groepjes Franken kwamen in onze streken terecht toen ze vanaf de vierde eeuw naar het zuiden trokken vanuit Noord-Nederland. Ze wilden zich vestigen op het grondgebied van het Romeinse Rijk. Wange is een van de weinige vindplaatsen van nederzettingen uit dat stadium van de vroege middeleeuwen. Wat nog meer bijzonder is aan Wange, is dat het de eerste keer is in Vlaanderen dat er aardewerk is gevonden dat een stempel draagt met een christelijk motief erop. Opsteyn: «Het aardewerk is versierd met een stempel die een andreaskruis, een druiventros, een duif, een christus-monogram en een kelk draagt. Deze vondst betekent niet meteen dat de Franken die hier woonden, christenen waren. Ze kunnen dat aardewerk ook hebben meegebracht bijvoorbeeld uit de Maasvallei. In Maastricht komen tien voorbeelden voor van aardewerk met christelijke symbolen als versiering. Dat is een derde van al dergelijke vondsten in Noordwest-Europa.»
Voor haar doctoraatsverhandeling bestudeert Lieve Opsteyn de migratiebewegingen van de Franken in onze streken. Zij werkt daarvoor samen met een Nederlandse collega van de Universiteit van Amsterdam.
De vondsten van de opgraving in Wange worden tentoongesteld in de Kasteelhoeve in Wange, Landen op de Open Monumentendag. Opsteyn: «In de hutkommen hebben we metalen mantelspelden gevonden en onder meer een eenvoudige, niet versierde kam van hertenhoorn. Verder hebben we verschillende soorten sigillata, aardewerk met gestempelde versiering dat we kunnen dateren tussen begin 4de en eind 6de eeuw. Dan hebben we ook scherven van glazen bekers en flessen gevonden.»