'Israël werkt verder aan uitbreiding kernwapenarsenaal'

Israël gaat door met het produceren van atoomwapens en beschikt over naar schatting honderdvijftig tot driehonderd kernkoppen. Dat hebben wetenschappers woensdag gezegd naar aanleiding van de vrijlating van atoomtechnicus en klokkenluider Mordechai Vanunu.

AP Ned

Vanunu kwam woensdag vrij na een gevangenisstraf van achttien jaar te hebben uitgezeten wegens het onthullen van Israëlische atoomgeheim.

Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) kan het nucleaire programma van Israël niet aan inspecties onderwerpen, omdat dat land het nucleaire non-proliferatieverdrag niet heeft ondertekend. Het IAEA wil graag een dialoog met Israël aangaan en IAEA-hoofd Mohamed ElBaradei heeft herhaaldelijk opgeroepen om van het Midden-Oosten een kernwapenvrije zone te maken.

Deskundigen concludeerden in 1986 op grond van de door Vanunu verstrekte informatie dat Israël van alle landen de op vijf na grootste hoeveelheid kernwapens bezat. Friedrich Steinhäusler, een voormalig IAEA-medewerker die nu als professor aan de Universiteit van Salzburg gespecialiseerd is in nucleair terrorisme, zegt dat Israël momenteel ongeveer honderdvijftig kernkoppen heeft. "Zij beheersen het Midden-Oosten", aldus Steinhäusler.

John Simpson, directeur van het Mountbatten Center of International Studies, schat het aantal Israëlische atoomwapens op hooguit tweehonderd. Hij baseert de schatting op de veronderstelde productie van plutonium door een reactor in Dimona en op het aantal tunnels in de kliffen waar de wapens vermoedelijk gestationeerd zijn.

Israël is volgens Simpson waarschijnlijk ook in staat wapens snel te testen, waardoor het zijn arsenaal snel kan uitbreiden. Israël- en kernwapendeskundige Avner Cohen zegt dat de schattingen van het aantal kernwapens dat Israël bezit uiteenlopen van tientallen tot meer dan driehonderd.

Simpson stelt verder dat het door het uitblijven van een publiek debat niet duidelijk is wat Israël met zijn kernwapens wil. Het is volgens hem onduidelijk of de verschillende regeringen "het vraagstuk goed hebben doordacht". Als zich een crisis voordoet "kunnen van het ene op het andere moment stappen worden gezet zonder dat daar een duidelijke analyse van de gevolgen aan vooraf is gegaan".

ElBaradei zei eerder deze maand in Egypte dat de internationale gemeenschap de situatie "dat Israël over kernwapens beschikt terwijl alle andere landen in de regio zich aan het non-proliferatieverdrag proberen te houden" niet kan laten voortduren. Hij suggereerde ook dat Israël zijn beleid waarschijnlijk niet zal wijzigen. "Nucleaire afschrikking of kernwapens zijn diep verankerd in de Israëlische psychologie."