Teruggekeerde paramilitairen sluiten zich aan bij rebellen in Haïti

Uitgeweken voormalige paramilitairen zijn teruggekeerd naar Haïti om zich aan te sluiten bij de rebellenbeweging die president Jean-Bertrand Aristide tot aftreden probeert te dwingen.

AP Ned

Een van de figuren die zijn teruggekeerd is Louis-Jodel Chamblain, een ex-militair die in 1987 doodseskaders van het leger leidde en aan het hoofd stond van de beruchte FRAPH-militie, die tussen 1991 en 1994 honderden mensen vermoordde. Hij vluchtte naar de Dominicaanse republiek, maar werd door verschillende ooggetuigen in Gonaïves gezien.

Ook gezien in Gonaïves is voormalig politiechef Guy Philippe, die in 2000 vluchtte. "Wij hebben geen programma", zei hij. "Onze strijd is voor een betere economie (...) Wij vechten voor het presidentschap, wij vechten voor het volk, voor onze overtuiging."

De rebellen concentreren zich vooralsnog in het noorden, in en rond Gonaïves. Het Internationale Rode Kruis organiseert maandag een humanitair konvooi naar St. Marc, waar rebellen een politiebureau en een kliniek in brand hebben gestoken. Door wegversperringen van rebellen stokt de aanvoer van voedsel en brandstof naar het noorden en raken voorraden uitgeput. In het gebied zijn bijna 270.000 mensen op voedselhulp aangewezen.

In de hoofdstad Port-au-Prince gingen zondag meer dan duizend mensen de straat op om het aftreden van Aristide te eisen. De demonstratie verliep vreedzaam, ook toen die al na een kwart van de af te leggen route werd beëindigd omdat de politie verlangde dat de route werd veranderd. De organisatoren, een brede alliantie die zich het Democratisch Platform noemt, zeiden hetzelfde doel na te streven als de rebellen, maar dan zonder geweld. Politici van de oppositie weigeren aan nieuwe verkiezingen deel te nemen zolang Aristide president is; de rebellen willen de wapens pas neerleggen als hij is opgestapt.

Aristide's echtgenote Mildred Trouillot, van geboorte Amerikaanse, reisde in het weekeinde naar Florida. Volgens een Haïtiaanse woordvoerster zou zij daar alleen een begrafenis bijwonen en maandag terugkeren. Het echtpaar Aristide heeft twee kinderen.

De ontevredenheid onder de acht miljoen inwoners van Haïti is gegroeid sinds de partij van Aristide in 2000 op twijfelachtige wijze de parlementsverkiezingen won en buitenlandse donoren de geldkraan dichtdraaiden. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Colin Powell zei vrijdag dat de Verenigde Staten en andere landen "pogingen om de gekozen president van Haïti te verwijderen" niet zullen dulden. De VS stuurden in 1994 twintigduizend militairen naar Haïti om een militaire dictatuur te verjagen en Aristide in zijn ambt te herstellen, om zo een eind te maken aan een vluchtelingenstroom naar Florida.