Ozonafbrekende molecule voor het eerst waargenomen

Print
Wetenschappers van de Harvard Universiteit hebben voor het eerst een molecule geobserveerd waarvan al lang werd gedacht dat zij een sleutelrol speelt in de afbraak van stratosferisch ozon: chloorperoxide. Dat heeft de NASA meegedeeld.
Waarnemingen in 1987 leidden al tot het inzicht dat chloormonoxide een rol speelt in de aantasting van ozon. Wat tot de theorie leidde dat de direem, chloorperoxide, een sleutelrol kon spelen. Deze stof werd tot voor kort alleen in het labo aangemaakt en gevonden. Wetenschappers dachten dat de molecule enkel in de bijzonder koude stratosfeer boven de poolgebieden kan voorkomen wanneer de chloormonoxideniveaus zeer hoog zijn.

Dankzij een instrument van een NASA-vliegtuig dat boven de Noordpool in het kader van een Amerikaans-Europees onderzoek en computersimulaties van het Jet Propulsion Laboratory is de molecule tussen november 1999 en maart 2000 daadwerkelijk in de atmosfeer waargenomen.
Chloorperoxide leidt tot afbraak van ozon wanneer de molecule zonlicht absorbeert en uiteenvalt in twee chlooratomen en één zuurstofmolecule. Vrije chlooratomen zijn zeer reactief op ozonmoleculen, en zorgen voor hun opbreken, wat tot ozonvermindering leidt. Tijdens dat proces vormt zich opnieuw chloorperoxide, en herhaalt het proces zich.

Chloormonoxide en zijn dimeer stammen vooral af van halokoolstoffen, molecules die door de mens worden gecreëerd voor industrieel gebruik zoals koeling. Het gebruik ervan is door het protocol van Montreal verboden, maar ze houden zich nog lang in de atmosfeer op.