"Wetenschappelijke tijdschriften onbetaalbaar "

Uitgevers vragen vandaag woekerprijzen voor wetenschappelijke tijdschriften. Dat zegt het diensthoofd van de Biomedische Bibliotheek Gent, professor Henri Verhaaren, naar aanleiding van de heropening van de bib. "Als de prijzen van tijdschriften niet dalen, komen de wetenschappelijke bibliotheken financieel nog meer in de problemen."

Belga

De wetenschappelijke bibliotheek voor medische en farmaceutische documentatie van de Gentse universiteit is onlangs verhuisd. Het Universitaire Ziekenhuis, dat samen met de universiteit de bib beheert, wilde zijn brandwondencentrum liefst naast de afdeling Intensieve Zorgen onderbrengen. Daarom diende voor de biomedische bib een ander onderkomen te worden gezocht. De keuze viel op de gelijkvloerse verdieping van Polikliniek 8.

Vrijdag wordt de nieuwe locatie plechtig ingehuldigd, maar in de aanloop naar de heropening van zijn bibliotheek heeft diensthoofd professor Verhaaren woensdag de alarmbel geluid. "De wetenschappers worden gemolken door de uitgeverijen. Terwijl de boekenprijs de laatste tien jaren mee geëvolueerd is met de inflatie, zijn de prijzen voor wetenschappelijke tijdschriften met liefst 200 procent gestegen", aldus Verhaaren.

"Voor Toxicological and Environmental Chemistry rekent Taylor & Francis liefst 4.507,75 euro per jaar aan, voor amper 400 bladzijden. Dat is pure afzetterij". Een handvol uitgevers, waaronder Kluwer en Elsevier, hebben volgens de professor de jongste jaren zoveel wetenschappelijke tijdschriften opgekocht, dat ze het zich kunnen veroorloven de prijzen kunstmatig op te drijven.

"In de medische sector heeft Elsevier meer dan duizend tijdschriften van de ongeveer 5.000 'peer review'-tijdschriften in handen", zegt Verhaaren. Die monopolisering gaat volgens hem hand in hand met exorbitante prijzen. En dus wordt het voor bibliotheken als de zijne steeds moeilijker het tijdschriftenpakket op peil te houden. "Onze toelagen stijgen immers niet meer dan de inflatie. Het wordt almaar moeilijker om aan wetenschappers de door henzelf gepubliceerde materialen ter beschikking te stellen. Dit is een absurde situatie." In de Verenigde Staten hebben wetenschappers al meermaals protest laten horen, zegt Verhaaren, en wordt er ook naar alternatieven gezocht. "Wiskundigen en informatici hebben bijvoorbeeld hun vaktijdschriften integraal op het net gezet, zonder nog een printversie uit te geven." Maar in Europa ligt men nog niet echt wakker van de problematiek.

"Aan de universiteit zijn we nog bevoordeeld. De artsen die buiten de universiteit werken, hebben een heel groot tekort aan literatuur. In België bestaan weinig initiatieven, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Canada, waar de Staat voor alle artsen de toegang tot de belangrijkste vaktijdschriften regelt én betaalt".