Consumentenbedrog steeds vaker via internet

Consumentenbedrog gebeurt steeds vaker via internet en vanuit het buitenland. Dat blijkt uit gegevens van de cel consumentenbedrog die in 2003 1.067 klachten te verwerken kreeg. "Slecht het topje van de ijsberg", aldus minister van Consumentenzaken Freya Van den Bossche. De slachtoffers zijn vaak oudere vrouwen, maar iedereen kan slachtoffer worden: ook kabinetsmedewerkers en zelfs de koning. Het gaat bijvoorbeeld om de Nigeriaanse brieven, sweepstakes, verkoop van waardeloze serviezen of timesharing. Consumentenbedrog is een praktijk waarbij iemand wordt aangezet om iets te kopen wat hij normaal niet zou doen, legt Marc Van Hende uit, directeur-generaal bij economische inspectie. Dat gebeurt via list en bedrog en de consument is altijd de dupe: de kwaliteit is ondermaats, een beloofd voordeel blijft uit of er wordt gewoon niets geleverd. De cel consumentenbedrog, die sinds 2002 bestaat en alle inspanningen coördineert, kreeg in 2003 1.067 klachten binnen.

Belga

"Slechts 10 pct van de bedrogen consument legt klacht neer", aldus Van Hende. Het aantal gevallen van bedrog ligt dus tien keer hoger. Het bedrog gebeurt steeds vaker via internet. Het is anoniem, makkelijk en met één druk op de knop bereik je duizenden mensen. Bedriegers opereren ook vaker vanuit het buitenland, wat hen moeilijker opspoorbaar maakt. De verkoop gebeurt meestal op afstand: via telefoon of internet en vaak wordt geschermd met gratis voordelen. "De creativiteit is grenzeloos", aldus Van den Bossche. Een vaak voorkomende methode is het gebruik van betaallijnen: bij het downloaden blijkt nadien de telefoonrekening immens of mensen worden gelokt naar 0900-nummers waar ze een half uur aan het lijntje worden gehouden. Een andere methode is via waarzeggen, de belofte van eeuwig geluk of talismannen: ze zijn van alle tijden, maar mensen blijven erin trappen. Ook populair is de verkoop van allerlei vaatwerk en serviezen aan superkortingen: de kwaliteit blijkt later ondermaats, zo mocht ook de woordvoerster van de minister ondervinden.

Een ander geval van consumentenbedrog gebeurt via buitenlandse loterijen: het winnend lot is al gevallen maar er hoeven enkel wat administratiekosten te worden betaald. Heel wat zelfstandigen worden gestrikt door zich te laten opnemen in beroepengidsen: ze hangen voor jaren vast en de gids blijkt amper gestuurd naar een tiental mensen. De slachtoffers zijn vaak oudere vrouwen en mensen die op bestelling kopen. Dubieuze firma's maken gretig gebruik van mailinglijsten van mogelijke slachtoffers. "Toch kan iedereen slachtoffer worden, ongeacht hun leeftijd of opleiding", benadrukt de minister. Zo werd koning Albert al eens benaderd door muntkantoor Goede met de vraag om (waardeloze) munten die hij had ontvangen dringend te betalen.

Cel Consumentenbedrog vraagt altijd klacht neer te leggen in geval van bedrog. De strijd tegen de fraude is immers belangrijk, aldus Van den Bossche. Niet alleen is het nefast voor de eerlijke handelaar, het is ook schadelijk voor het consumentenvertrouwen.