Verkeersongeval in de VS kan miljarden opleveren

HASSELT -

Zijn de rechters in de Verenigde Staten gek geworden of zijn onze auto's zo onveilig dat we na elk ongeval een miljardenclaim tegen de constructeur mogen indienen? Na Ford (12 miljard) en General Motors (190 miljard) heeft de Duits-Amerikaanse autobouwer DaimlerChrysler zopas een boete van 7,2 miljard frank gekregen. In de drie gevallen waren de schuldeisers nabestaanden van verkeersdoden of zelf betrokken bij een ongeluk. De rechters geloofden dat de constructeurs door zware nalatigheden verantwoordelijk waren voor de letsels. «In de VS kunnen de rechters bij wijze van voorbeeldfunctie meer geld toekennen dan de eigenlijke schade,» zegt Wauthier Robijns van de beroepsvereniging van verzekeringsondernemingen. «In België is dat niet mogelijk.»

BR>

Op 13 juli jongstleden werd Ford door een Californische jury veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van omgerekend bijna 12 miljard frank. Het bedrag was bestemd voor de nabestaanden van drie passagiers, die om het leven kwamen toen hun Ford Bronco over de kop sloeg. Volgens een overlevende zou Ford geweten hebben dat het dak van de wagen zou barsten bij het overkop slaan. Ford weet de verantwoordelijkheid voor het ongeval aan een stuurfout van de automobilist, maar kreeg ongelijk.

In dezelfde maand oordeelde een jury in Californië dat General Motors een boete van maar liefst 190 miljard frank moest ophoesten. De begunstigden waren zes personen die ernstige brandwonden opliepen toen een dronken chauffeur achter op hun Chevrolet Malibu inreed en daarbij de brandstoftank deed ontploffen. Hun advocaat stelde dat de tank beter bestand had moeten zijn tegen dergelijke aanrijdingen. Een andere rechter schroefde de gigantische boete donderdag terug tot 'amper' 45 miljard, nog steeds meer dan een derde van de winst van het hele concern.

Ook DaimlerChrysler heeft nu het 'spek aan zijn been'. De Duits-Amerikaanse autobouwer moet 7,2 miljard frank schadevergoeding betalen aan de enige overlevende van een zwaar auto-ongeval. Het hof van beroep van Boston oordeelde dat zijn Plymouth Voyager op een ondergesneeuwde weg slipte als gevolg van de blokkerende remmen. De vrouw en drie kinderen van de schuldeiser kwamen bij dit ongeval om het leven.

Beleggingsfonds

«Er zijn veel Belgische bedrijven die naar de VS exporteren en zich laten verzekeren voor het geval zij aansprakelijk gesteld worden,» weet Wauthier Robijns van de beroepsvereniging van verzekeringsondernemingen. «Er is mij een geval bekend van iemand die zadels voor de paardensport wou uitvoeren, maar hier moeilijk een verzekering voor kon vinden.»

Dat heeft alles te maken met de totaal verschillende 'claim-cultuur' die in de VS heerst. «De rechters hebben daar de mogelijkheid om via de zogenaamde 'punitive damages' veel meer schadevergoeding toe te kennen dan het werkelijk geleden verlies,» aldus nog Robijns. «Vaak gaat het om verkozen rechters die door deze boetes een signaal willen geven en een voorbeeld willen stellen in de hoop opnieuw verkozen te worden. Bovendien worden deze vonnissen vaak uitgesproken in afgelegen staten, waar men niet zo bekommerd is om de omzet van grote bedrijven of de werkgelegenheid. Het kan ook zijn dat een jury uitspraak moet doen, die bij emotionele zaken vaak de kant van de underdog kiest.»

Robijns geeft nog enkele redenen voor deze gang van zaken. «Amerikaanse advocaten zijn vaak gespecialiseerd in dit soort gevallen en adverteren daar ook mee. Zij bezoeken de slachtoffers in het ziekenhuis en schieten zelf de medische kosten en erelonen voor in ruil voor een percentage van de uitkering. Er bestaat zelfs een beleggingsfonds dat de rechtszaken behandeld van slachtoffers met onvoldoende financiële middelen. Wie belegt in het fonds, profiteert mee van de uitbetaalde schadevergoedingen.»

Millenniumbom

Volgens Robijns is het onwaarschijnlijk dat het in België zo ver komt. «Bedrijven kunnen eventueel wel veroordeeld worden voor onopzettelijke slagen en verwondingen, wat tot een strafzaak kan leiden, maar het slachtoffer geen extra vergoeding oplevert. Hier hebben we een goede sociale zekerheid, die de medische kosten dekt. In de VS is dat niet het geval en blijft er vaak geen andere uitweg dan een rechtszaak.» Toch meent Robijns dat de veroordeelde autoconstructeurs deze exuberante bedragen niet gaan betalen. «Meestal wordt er na een uitspraak in eerste aanleg een regeling getroffen tussen beide partijen. Het klimaat in de VS is trouwens aan het veranderen. Er komen meer wetten die bovengrenzen stellen voor schadeclaims. Met betrekking tot de millenniumbom zijn er recent nog wetten gestemd om te vermijden dat op 2 januari iedereen elkaar met processen gaat bestoken.»