Snel naar Kiribati voordat de eilandengroep wegzinkt

BRUSSEL -

Ze liggen verspreid als parels in de Stille Oceaan, de 33 eilanden die samen Kirabati uitmaken. Hoewel deze archipel zelden of nooit het wereldnieuws haalt, zou het best eens het eerste slachtoffer van het beruchte broeikaseffect kunnen worden. De opwarming van de planeet zorgt immers voor een verhoogde zeespiegel waardoor Kiribati, dat nauwelijks boven het water uitsteekt, helemaal onder de zeespiegel dreigt te verdwijnen. De klimaatsveranderingen hebben al huis gehouden op deze koraaleilanden. De pal op de evenaar gelegen eilandengroep wordt door een van de ergste droogteperiodes in tien jaar geteisterd. Hiervan getuigen de hoge stofwolken en bruin verbrande palmbomen.

BR>

Wie over 128 dagen als eerste het nieuwe millennium wil beleven, moet snel een reis naar Kiribati boeken. Volgens het observatorium van Greenwich ziet het jaar 2000 het licht op Kiribati dat halfweg tussen Australië en het Amerikaanse Hawaii gelegen is. Veertien jaar geleden is de datumgrens die de archipel in tweeën sneed, iets meer naar het oosten opgeschoven.

Twintig jaar geleden, op 12 juli 1979 om precies te zijn, schonk Groot-Brittannië Kirabati (spreek uit: Kiribass) officieel de onafhankelijkheid. De tot dan toe heette de eilandengroep, die in 1892 een Brits protectoraat werd, de Gilbert-eilanden. De archipel in het zuidwesten van de Stille Oceaan bestaat uit drie grote groepen: de Gilbert-eilanden op de evenaar, de Feniks-eilanden in het oosten en de Lijn-eilanden nog meer oostelijk gelegen.

Tarawa, het eiland dat ook de hoofdstad van de archipel is, was tijdens de tweede wereldoorlog bezet door Japan. Tarawa was ook het toneel van een van de bloedigste gevechten tijdens de tweede wereldoorlog toen de Amerikanen er in 1943 landden om de Japanners weer naar hun eigen land te jagen. Verroeste tanks en kanonnen herinneren nog altijd aan de gruwel van de tweede wereldoorlog.

Piraten

Net als zoveel landen in de Stille Oceaan zorgt de immense oppervlakte en het isolement van Kiribati voor de nodige bestuurlijke problemen. De eilandgroep beslaat amper 811 vierkante kilometer maar heeft een grotesk territorium dat voornamelijk uit water bestaat. De 33 atollen, waarvan er twintig bewoond zijn, strekken zich over een afstand van 5.000 kilometer uit.

De visgronden van Kiribati beslaan vijf miljoen vierkante kilometer en horen tot de beste van de wereld. Positief gevolg van de globale opwarming is dat de visgronden van de archipel bijzonder rijk aan tonijn zijn. Het leeuwendeel van de inkomsten van Kiribati bestaat uit de verkoop van vislicenties - hoewel tientallen Aziatische vissersboten illegaal het visbestand plunderen. De i-Kiribati, zoals de inwoners heten, hebben onvoldoende inkomsten om deze piraterij te bestrijden. De enige patrouilleboot, een geschenk van de Australische buren, vaart maar af en toe uit. Verder rekenen de i-Kiribati op de Nieuw-Zeelandse en Australische Luchtmacht op hen op verdachte schepen attent te maken.

Eco-toerist

Tot aan de onafhankelijkheid vormde de ontginning van fosfaat op het eiland Banaba (het vroegere Ocean-eiland) de voornaamste bron van inkomsten, maar deze mijn is uitgeput.

Kiribati kent in tegenstelling tot veel eilanden in de Stille Oceaan nagenoeg geen toerisme. Enkel op Kiritimati, het vroegere Christmas-eiland, spoelt af en toe een verdwaalde eco-toerist aan. Die moet dan wel helemaal uit Hawaii overvliegen, want er bestaan geen vaste lijnverbindingen tussen Tarawa en Kirimati.

Een belangrijke bron van inkomsten zijn de gelden die uitgeweken i-Kiribati naar huis sturen. Duitse rederijen baten al dertig jaar een succesrijke matrozenschool op Tarawa uit en de meer 2000 matrozen van de archipel sturen jaarlijks acht miljoen dollar naar huis - goed voor één vijfde van het bruto nationaal produkt. Kiribati heeft geen eigen munt en gebruikt de Australische dollar.

Maar zonder ontwikkelingshulp kunnen president Teburoro Tito en de naar schatting 80.000 i-Kiribati het niet rooien. Japan financiert de bouw van een haven, die op de eerste plaats de Japanse visservloot ten goede zal komen.