Sahara-gijzelaars terug in Duitsland

De veertien in Mali vrijgelaten westerse gijzelaars zijn terug in Europa. De negen Duitsers, vier Zwitsers en de Nederlander Arjen Hilbers landden kort voor 07.30 uur met een Duits legervliegtuig op de luchthaven van Keulen. Volgens de Duitse staatssecretaris van buitenlandse zaken Jürgen Chrobog, de leider van de crisisstaf van de Duitse regering, verkeren de veertien in uitzonderlijk goede gezondheid en zijn ze "zeer ontspannen en enthousiast" over hun vrijlating.

AP Ned

De elf mannen en drie vrouwen werden dit voorjaar tijdens een woestijnreis in het zuiden van Algerije ontvoerd. Een vierde vrouw overleed tijdens de gijzeling aan de gevolgen van een zonnesteek. De laatste periode van hun ontvoering brachten ze door in Mali, een van de buurlanden van Algerije.

Vermagerd, vuil en in versleten woestijngewaden arriveerden de ex-gijzelaars in de nacht van dinsdag op woensdag uit de Noord-Malinese stad Gao in de hoofdstad Bamako. Daar wachtte hun alvorens te kunnen doorreizen naar Duitsland een nachtelijke ontmoeting met president Amadou Toumani Touré, die zich voor hun vrijlating had ingespannen. Een van de ex-gijzelaars was zo vermoeid dat hij of zij niet overeind kon blijven staan en moest worden afgevoerd.

Nadat de West-Europeanen bij Tissalit nabij de Algerijnse grens aan vertegenwoordigers van de Malinese regering werden overgedragen, bleek het Malinese vliegtuig dat hen moest ophalen kapot te zijn. Daarop volgde een urenlange en volgens Chrobog slopende rit door de woestijn naar de noordelijke stad Gao, waar twee Duitse legervliegtuigen gereed stonden om hen naar Bamako te brengen.

Na aankomst in Keulen bleken de gijzelaars sterk genoeg te zijn om zelf de vliegtuigtrap af te dalen. Hun woestijnkleding hadden ze verruild voor trainingspakken. Een aantal droeg een plastic zakje mee met daarin persoonlijke eigendommen die ze gedurende de hele gijzeling bij zich hadden gehouden. Vanuit het vliegtuig werd de groep meteen weggeleid door bewakers, die hen naar hun wachtende familieleden brachten.

De vier Zwitsers, onder wie de jongste van de groep, een 18-jarige vrouw, stapten meteen over op een Zwitsers legervliegtuig, dat hen naar Zürich bracht. Daar werden ze welkom geheten door onder meer de Zwitserse minister van buitenlandse zaken Micheline Calmy-Rey.

Volgens Chrobog brachten de westerlingen hun laatste periode in gijzeling met elkaar door in het noordwesten van Mali. Eén van de toeristen, een Franssprekende Duitser, werd apart van de groep gehouden omdat hij deelnam aan de onderhandelingen. De toeristen bleven wel op de hoogte van de onderhandelingen over hun aanstaande vrijlating, zei de staatssecretaris, die de afgelopen tijd drie keer in Mali is geweest.

De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder bedankte dinsdagavond de regeringen van Algerije en Mali voor hun inspanningen de veertien vrij te krijgen en bood hun hulp aan bij het opsporen van de daders, vermoedelijk leden van de fundamentalistische Salafistische Groep voor Prediking en Strijd (GSPC). De regering van Mali heeft echter al laten weten de opsporing van de ontvoerders niet meer zo belangrijk te vinden, nu de gijzelaars vrij zijn.

De Duitse regering wil niet bevestigen dat er een kleine vijf miljoen euro losgeld is betaald voor de vrijlating van de groep. Chrobog stond woensdag ook stil bij de dood van de 45-jarige Michaela Spitzer, de enige van de westerlingen die het ontvoeringsdrama niet heeft overleefd. De Duitse regering weet waar in de woestijn zij is begraven en gaat proberen het lichaam te vinden, zei Chrobog. Ze stierf in aanwezigheid van de andere veertien gijzelaars.