Vissen happen naar adem door hitte

In rivieren en beken zijn steeds meer vissen te zien die naar adem happen. En dat is een slecht teken. Gevolg van het warme weer is immers dat er te weinig zuurstof in het water zit. Hier en daar wordt al vissterfte gemeld. Hevige onweders na de huidige hitte zouden trouwens eveneens scholen dode vissen kunnen veroorzaken. Dankzij zware saneringsinspanningen zwemmen op steeds meer plaatsen opnieuw vissen in de Vlaamse waterlopen. Soms is dat op locaties die 10 jaar geleden nog als een open riool werden beschouwd.

Belga

Heet en droog weer heeft echter een negatieve invloed op de waterkwaliteit, meer bepaald op de zuurstofvoorziening. Hoe warmer het water, hoe sneller de afbraak van de verontreiniging door bacteriën. Die snellere afbraak vergt wel meer zuurstof, waardoor die sneller uitgeput raakt. Bij droog weer wordt de "restvervuiling" ook minder verdund en minder snel afgevoerd. Al deze factoren samen kunnen leiden tot kritieke situaties waarbij de vissen in ademnood komen.

Extra zuurstoftoevoer kan een oplossing zijn. Zo wordt aangeraden fonteinen te plaatsen in vijvers of vers water in de rivieren te spuiten. "Op die manier wordt meer turbulentie en zuurstof in het water gebracht. Maar eenmaal de vissterfte begint, is er nog weinig aan te doen", zegt Martin Verdievel, coördinator oppervlaktewatermeetnet van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). "Gelukkig hebben we voorlopig nog geen weet van grootschalige vissterfte. Maar de situatie wordt overal met argusogen gevolgd".

Op bepaalde plaatsen wordt het risico op vissterfte nog groter door een gebrekkige waterzuivering. Niet overal zijn er immers collectoren of waterzuiveringsstations die het vervuilde water zuiveren. Gevolg: het afvalwater komt in beken terecht waar het door een tekort aan water nauwelijks wordt verdund. Op de Lossing, op de grens van Bocholt en Weert in Limburg, is dat vandaag bijvoorbeeld het geval: een duizendtal vissen drijft al boven.

"Op tientallen andere 'zwarte punten' gebeurt de waterzuivering eveneens onvoldoende", zegt Mark Goris van Aquafin, die voor de exploitatie van de grootschalige waterzuivering in Vlaanderen instaat. Verdere inspanningen op het vlak van zuiveringsinfrastructuur zijn dan ook noodzakelijk, benadrukt Aquafin.

Wanneer het binnenkort zwaar zou onweren, dreigt trouwens het risico op 'overstorten'. De bestaande waterzuiveringsinstallaties slagen er bij zware regenval niet in al het water biologisch te reinigen. Het overtollige water 'stort' dan over een regenbezinktank naar de waterlopen. Die riooloverstorten veroorzaken mee de opvallende vissterfte door hevige onweders na een periode van droogte en hoge temperaturen.