Blauwe katoen voor jeans

Print
WASHINGTON - Blauwe katoen voor jeans, sojabonen met kleurfixeermiddelen voor de industrie, koolzaad dat een olijfolieachtig product oplevert: op uitgestrekte velden in de Verenigde Staten en hier en daar in Europa groeien gewassen die tot nu toe ongekende «vruchten» opleveren. Zowat een vierde van de maïsoogsten en een derde van de soja-oogsten in de Verenigde Staten bestaan uit planten die dragers zijn van genen en bacteriën van andere soorten. Sommige planten zijn zelfs «levende fabrieken» voor de productie van scheikundige stoffen.
BR>Het wetenschappelijk vakblad 'Science' wijdt in zijn jongste nummer niet minder dan tien artikels aan deze «groene revolutie», die intussen tot een twistappel is uitgegroeid tussen de Verenigde Staten en Europa. «Onafgezien van enkele moeilijkheden is de groene revolutie (vooralsnog) een groot succes,» zo zegt de voorzitter van een adviesgroep voor internationaal agrarisch onderzoek en vice-voorzitter van het speciaal programma van de Wereldbank, Ismail Serageldin, in Science.
De «groene revolutie» begon toen gentechnologen bij planten een gen inbrachten (Bakterium Bacillus thuringiensis-bt) om hen te beschermen tegen schadelijke insecten. Vandaag de dag is in de Verenigde Staten al meer dan 16.000 ha land met deze Bt-maïs, BT-katoen en Bt-aardappelen beplant. Tegenstanders waarschuwen ervoor dat deze nieuwe gewassen enkel zullen leiden tot snellere mutaties bij de schadelijke insecten zodat deze resistent worden voor het gif.
Omdat het bacteriële gif in de natuur niet actief is en pas als het door het insect via het gengewas wordt opgezogen dodelijk is, zijn de genetisch gewijzigde planten tegen deze insecten beschermd. Bij sommige wetenschappers bestaat de vrees dat antibiotica in gengewassen ertoe zouden kunnen leiden dat ziekteverwekkers bij de mens resistent worden voor deze antibiotica.
In mei van dit jaar maakte onderzoek aan de Amerikaanse Cornell-universiteit wereldwijd veel ophef. Gebleken was dat de larven van de monarchvlinder de aanraking met stuifmeel van genetisch gemanipuleerde gewassen niet overleefden. De Amerikaanse minister van Landbouw, Dan Glickman, herhaalde deze week nog dat het hier echter om onderzoek in een laboratorium ging en dat het testresultaat niet in de vrije natuur was bevestigd.
Volgens Science bevindt zich 74% van de met gengewassen bebouwde landbouwgronden zich in de Verenigde Staten, 15% in Argentinië, 10% in Canada en zijn er een honderdtal proefvelden in Europa en elders in de Wereld.
In de Verenigde Staten waren er in 1997 11 miljoen ha gengewassen en was dit vorig jaar gestegen tot 27,8 miljoen ha. De Verenigde Staten rekenen tegen het jaar 2000 op een opbrengst van 3 miljard dollar, tegen 2005 van 5 miljard dollar en tegen 2010 van 20 miljard dollar.
De vice-voorzitter van de Wereldbank citeert in Science Nobelprijswinnaar Norman Borlaug die de «groene revolutie» rechtvaardigt met de noodzaak van een hogere productie voor de stijgende wereldbevolking.