Bush geeft Saddam 48 uur de tijd

De Amerikaanse president George Bush heeft Saddam Hussein in de nacht van maandag op dinsdag een ultimatum gesteld. Gaan de Iraakse president en zijn zoons niet binnen 48 uur in ballingschap, dan wordt het oorlog.

AP Ned

Een aanval komt "op het moment van onze keuze", zei Bush, die zich eerder op de dag nog spelend met zijn honden liet filmen en om 8 uur 's avonds plaatselijke tijd begon aan een televisietoespraak die ongeveer een kwartier duurde.

Ondanks diverse resoluties van de Veiligheidsraad weigert Irak al sinds het einde van de Golfoorlog in 1991 afstand te doen van "de dodelijkste wapens ooit gemaakt", zei Bush. De VS hebben lang geprobeerd het probleem via de Verenigde Naties op te lossen, maar: "De Veiligheidsraad komt zijn verantwoordelijkheden niet na, dus komen wij de onze na."

De VS hebben volgens Bush de "soevereine macht" om geweld te gebruiken als de nationale veiligheid in het geding is. Dat is het geval, aldus Bush. Met zijn massavernietigingswapens is Saddam in staat in willekeurig welk land duizenden mensen te doden.

Bush had ook een boodschap voor de bevolking van Irak. De aanstaande oorlog is niet tegen hen gericht, zei Bush, maar tegen Saddam. "Wij zullen u helpen een nieuw Irak te bouwen, een Irak dat welvarend en vrij is. De dag van uw bevrijding is nabij.

Saddam leek maandag niet tot toegeven bereid. De Amerikanen stuiten in Irak "achter iedere steen, boom en muur" op een Iraakse strijder die bereid is te sterven voor zijn vaderland, zei Saddam.

Tegelijkertijd gaf Saddam toe dat Irak in het verleden chemische wapens heeft gehad, volgens de Iraakse president om zich te kunnen verdedigen tegen aartsvijanden Iran en Israël. Inmiddels zou Irak niet meer beschikken over dergelijke wapens. "Wij zijn geen wapenverzamelaars. Als Saddam Hussein zegt dat hij geen massavernietigingswapens heeft, meent hij wat hij zegt."

De Iraakse minister van informatie Mohammed Saeed al-Sahhaf bevestigde dat Saddam niet zou wijken. "Hij blijft als een rots op zijn plaats."

Maandag besloten de VS, Groot-Brittannië en Spanje hun ontwerp voor een oorlogsresolutie niet in stemming te brengen bij de Veiligheidsraad, omdat duidelijk was dat de meerderheid van de raad vond dat de wapeninspecties resultaat hadden en een oorlog dus nergens voor nodig was. Frankrijk had bovendien een veto aangekondigd.

De VS richten zich nu op de vorming van een "coalition of the willing", een alliantie van landen die bereid zijn een bijdrage te leveren aan de oorlog. De VS hebben ongeveer 250.000 militairen in de regio, Groot-Brittannië zo'n 30.000. De twee landen kunnen in elk geval rekenen op de steun van Australië, dat dinsdag liet weten 2.000 soldaten te zullen bijdragen. De Australiërs bevinden zich al in het Golfgebied. Polen levert een bijdrage van 200 man.

De kans is groot dat Turkije overstag gaat en alsnog toestemming geeft voor de stationering van tienduizenden Amerikaanse troepen in het land. De top van leger en politiek, verenigd in de nationale veiligheidsraad, besloot maandagavond tot maatregelen om dat snel mogelijk te maken. Het kabinet vergadert dinsdag over de zaak, het parlement stemt vermoedelijk woensdag.

De VS hebben Turkije nodig om Irak vanuit het noorden binnen te kunnen vallen. Ondanks de miljarden aan financiële steun die de VS in ruil bood ging het Turkse parlement eerder niet akkoord met de troepenstationering