De augurkenkoning en zijn liefde voor het cijfer 57

PITTSBURGH -

Zonder te beseffen dat zijn producten tot op heden in bijna elke ijskast ter wereld staan, stierf Henry John Heinz, bijgenaamd

de augurkenkoning

, 80 jaar geleden. Al op zeer jonge leeftijd was deze zoon van Duitse immigranten een zeer kleurrijk figuur in zijn geboortestreek rond Pittsburgh, USA. Als stichter en grote bezieler van zijn bedrijf Heinz, kwam hij voortdurend met revolutionaire ideeën op de proppen. Zowel op vlak van productinnovatie als marketingbeleid en personeelsmanagement bleek Heinz een pionier te zijn. Mede onder zijn impuls is het bedrijf op 130 jaar tijd uitgegroeid tot een multinational met een omzet van 350 miljard frank.

BR>

Mierikswortel was in de negentiende eeuw de absolute smaakmaker van gerechten in de Verenigde Staten. In een kleine wijk van Pittsburgh, Pennsylvania, stond de Duitse immigrante Anna Margaretha Heinz bekend als meesterbereider van een speciale mierikswortelsaus. De snuggere zoon Henry John Heinz zag onmiddellijk brood in het labeur van zijn moeder en trok met paard en kar van deur tot deur om de saus en de overschotten uit de groententuin te verkopen. De zaken gingen zo goed dat de 23-jarige jongeman samen met zijn vermogende kennis Clarence Noble in 1869 het bedrijf Heinz & Noble oprichtte. Het bedrijfje ging zich toeleggen op het pekelen, konfijten en bottelen van allerlei eetwaren, die in bokalen uit doorzichtig glas werden verkocht.

Ondanks een faillissement in 1874 ten gevolge van een overaanbod op de markt, wou Heinz niet van wijken weten. Met het beetje geld dat hij leende van zijn broer en neef, begon hij in 1876 een nieuwe onderneming. Eén van de eerste producten die Heinz lanceerde, was ketchup in glazen flessen. De saus was erg populair bij huismoeders, maar de bereiding ervan was tijdrovend en moeilijk. Heinz bood dus de ideale oplossing en zijn bedrijf groeide vanaf toen pijlsnel. Dat had zeker ook te maken met zijn commercieel doorzicht. Tijdens de wereldexpo van 1893 in Chicago deelde Heinz pins uit in de vorm van een augurk. Dit was zo revolutionair dat de hele stad jacht maakte op het gadget van de

augurkenkoning

, vanaf toen zijn bijnaam.

57

Drie jaar na zijn stunt in Chicago, pakte Heinz uit met een nieuw marketingconcept. Bij het tellen van de meer dan 60 producten in zijn assortiment, bleef zijn geest steken op het getal 57. Magisch, zo vond hij. Via de verpakkingen en reclame werden Heinz en zijn 57 variëteiten onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het cijfer prijkt, net als het augurkje van de pin, nog steeds op de ketchupflessen van Heinz. Henry John Heinz was ook de eerste die in het centrum van New York een grote lichtreclame liet plaatsen.

Ook de manier waarop Heinz zijn bedrijf leidde, was zeer vooruitstrevend. Zijn personeel werd -in tegenstelling tot de grote massa in die tijd- niet uitgebuit, maar had de beschikking over een zwembad, een bibliotheek en verzorgde kledij. Iedereen wou niets liever dan voor hem te werken. Heinz was tevens een groot pleitbezorger van een goede verstandhouding tussen de rassen en haalde zich de woede van zijn collega's op de hals door een strengere wetgeving voor gezond en hygiënisch voedsel te eisen. Nog even kwiek als hij door het leven was gestapt, stierf Heinz plots in mei 1919.

Weight Watchers

Zijn zoon Howard, die inmiddels aan de leiding stond van het concern, vocht tegen de Grote Depressie van de jaren '30 door twee nieuwe producten aan het Heinz-gamma toe te voegen. De kant-en-klare soepen en de babyvoeding verkochten als zoete broodjes en hielden het bedrijf boven water. Vlak na de oorlog nam de kleinzoon van Henry -die ook zo heette, maar eigenlijk Jack werd genoemd- het roer over en startte hij dochterondernemingen in Italië, Nederland, Japan en Venezuela. Onder zijn bewind groeide Heinz uit tot een mastodont op wereldvlak, onder andere door de overname van Weight Watchers International, nochtans niet de grootste voorstanders van Heinz-ketchup. In 1965 plaatste hij de eerste niet-Heinz op de stoel van 'chief executive officer' (CEO). Henry II, alias Jack dus, werkte 56 jaar voor het bedrijf en overleed in 1987 op 78-jarige leeftijd.

De achterkleinzoon van de stichter, Henry John Heinz III, schopte het tot Amerikaans senator, tot hij in 1991 bij een vliegtuigongeluk om het leven kwam. Hierdoor kwam het familiebezit in handen van diens Mozambikaanse echtgenote, Teresa Heinz (60). Zij beschikt volgens het magazine Forbes over een persoonlijk vermogen van 660 miljoen dollar, meer dan 25 miljard frank. Vernoemenswaardig is ook het Heinz-fonds van meer dan een miljard dollar dat zij beheert. Verdienstelijke bedrijfsleiders, kunstenaars en wetenschappers krijgen jaarlijks een Heinz Award.

Vorig jaar werd William R. Johnson benoemd tot CEO van Heinz, slechts de zesde in de 130-jarige geschiedenis van het bedrijf. Heinz is momenteel actief in 200 landen, realiseert een jaarlijkse omzet van zo'n 350 miljard frank en stelt ongeveer 40.500 mensen tewerk.