Composteren is kwestie van evenwicht

COMPOSTEREN
I>Keren is gemakkelijker als je met twee hopen naast elkaar werkt

Composteren kan in vrijwel elke sier- of moestuin. Als er maar voldoende zacht of groen én stug of bruin afval voorradig is. In een tuin met bijna enkel gras wordt het soms een probleem. Van Christian Ysenbaardt, milieu-ambtenaar in Kalmthout, kregen we een hele reeks praktische tips mee voor de start en opbouw van een composthoop.

“Composteren kan in bijna elke tuin, de grootte van het perceel heeft niet zoveel belang”, aldus Christian.“Wél belangrijk is dat de verhouding stug materiaal (haagscheersel, gehakseld snoeihout, herfstbladeren) en zacht materiaal (gazonmaaisel, groenteresten, zachte delen van planten) ongeveer half om half is. Een tuin met enkel een groot grasveld, omringd door coniferen, ligt moeilijk. Overigens is zo’n tuin ecologisch arm; vogels en andere dieren zullen zich er niet thuisvoelen. Zorg dus voor de juiste verhouding tussen zacht en stug materiaal en verzamel eventueel bruin materiaal in een aparte bak tot je het nodig hebt.”

Stappen

1. Zoek voor je composthoop of -bak een schaduwrijk plekje. Je composthoop moet immers vochtig blijven.Als hij uitdroogt, verdwijnen de organismen die voor de compostering zorgen (schimmels, bacteriën, insecten, compostwormen). Een compostbak van draad moet zeker uit de zon, want de inhoud verdroogt nog vlugger.
2. Leg je composthoop nooit aan op een verhard stuk grond. De organismen moeten immers vanzelf tot bij het afval geraken.
3. De grootte van je composthoop hangt af van de grootte van je tuin. Je kan beginnen met een oppervlakte van een vierkante meter en er later eventueel een stuk aanbreien.
4. Het is praktisch en makkelijk van houten paletten een bak zonder bodem te knutselen.
5. Om te beginnen, breng je een laag van houtig materiaal aan (takjes, snoeisel en haagknipsel). Die bodemlaag moet tussen de tien en vijftien centimeter dik zijn.Via deze onderste laag, die als een vergiet werkt, kan het teveel aan water wegsijpelen en in de bodem dringen. Bovendien kan er langs onder lucht aan het materiaal. De organismen die het afval in compost omzetten, hebben die lucht nodig, anders krijg je verrotting en gaat de boel stinken.
6. Nu kan je beginnen vullen in lagen. Op de houtige bodemlaag komt een even dikke laag van groen materiaal. Grasmaaisel, afval van bladgroenten en zachte delen van planten zijn onder meer geschikt. Daarop komt weer een laagje van tien tot vijftien centimeter houtig materiaal, zoals stengels van stugge bloemen (rozen bijvoorbeeld), haagscheersel, gehakseld snoeihout en stro van het konijnenhok.
7. Blijf het hele groeiseizoen lang, tot aan de winterstop, bruine en groene lagen afwisselen. Keer dan met de riek de composthoop. Keren doe je voor of na maar niet tijdens de winter. Dan is immers de compostering stilgevallen en de organismen die voor de afbraak zorgen, tref je enkel nog in het midden van de composthoop waar het warm is. Bij het keren, kan je ze verstoren zodat in het voorjaar de compostering moeilijker terug op gang komt.
Keren in de bak zelf is niet zo makkelijk omdat die aan het begin van de winter meestal vol is en je echt helemaal tot aan de bodem moet gaan. Het is eenvoudiger om twee composthopen naast elkaar te installeren en met de riek over te hevelen, zo ga je ook automatisch beluchten.

Problemen

 Wanneer het composteren niet zo goed lukt, is de oorzaak dikwijls groen materiaal zoals gazonmaaisel dat niet verteerd maar gestikt is. Je moet dan meer en beter mengen, eventueel opnieuw beginnen en ervoor zorgen dat je voldoende bruin materiaal toevoegt.
Je composthoop kan ook uitdrogen omdat hij te veel aan de zon is blootgesteld of omdat hij een plaatsje kreeg onder een afdak en niet automatisch wordt gevoed met regenwater.De verteringsorganismen hebben vocht nodig om hun werk te doen, je mag gerust water toevoegen.
Je composthoop kan gaan stinken omdat het afval rot en dat is niet de bedoeling. De rotting is een gevolg van te weinig lucht en te veel water. Meestal is een teveel aan groen materiaal de oorzaak; bruin toevoegen dus.
Soms komen er mieren of wespen op je composthoop of -bak af. De eerste laat je gewoon zitten. Als je wespen tijdig ontdekt, kan je ze verwijderen, liefst als het schemerig of donker is, dan zijn de diertjes niet actief. Een uit de kluiten gewassen wespennest is een probleem, want als je gaat spuiten, ligt het hele composteringsproces stil. Als je composthoop achter in je tuin ligt, kan je eventueel wachten tot het najaar.