De plaag van de elektronische kwakkels

Het succes van het internet gaat hand in hand met de verspreiding, zeg maar de plaag, van "hoax" (letterlijk: bedotterij, grap, mop, 'canard'). Deze e-mails worden de wereld rondgestuurd met als enig doel een onbevestigd gerucht, kwakkel of zelfs desinformatie te verspreiden. Recent nog deden valse e-mails de ronde omtrent het lot van de in Pakistan ontvoerde journalist van de Amerikaanse Wall Street Journal, Daniel Pearl. Op 1 februari werd er een mail verstuurd vanuit een vermeend email-adres van Hotmail dat toegeschreven werd aan anti-Amerikaanse fundamentalisten. Daarin stond dat de reporter van de Wall Street Journal dood was. Uit onderzoek bleek het adres zelf niet bekend te zijn bij de boodschappendienst van Microsoft. Een tweede e-mail, zogezegd vanwege de ontvoerders, waarin beweerd werd dat de man nog in leven was, bleek al even vals te zijn.

BELGA

BR>

Eigenlijk zijn de hoax haast even oud als internet zelf. De eerste hoax, een vals virus, werd reeds in 1988 verspreid. Het concept is kinderlijk eenvoudig. Stuur een email naar 10 vrienden die het zelf op hun beurt doorsturen naar 10 van hun kennissen. Na de zesde generatie zal de keten van berichten al een miljoen personen bereikt hebben.

En het fenomeen neemt nog uitbreiding. De webstek www.stiller.com van de Amerikaanse uitgever van anti-virussoftware, Wolfgang Stiller, zegt wekelijks 1.000 mails te krijgen van internauten die nieuwe valse berichten signaleren.

Bekendste vorm van deze plaag zijn

valse viruswaarschuwingen

. Volgens Guillaume Brossard, medeoprichter van de Franse website www.hoaxbuster.com, die 'canards' opspoort, maken viruswaarschuwingen de helft uit van alle valse e-mails. Maar ook vele petities, opsporingsberichten of "belangrijke informaties" zijn nep. Hun kracht bestaat er vaak in dat ze vertrekken van een echt gebeurd feit, waarrond dan een uit de duim gezogen verhaaltje wordt geweven.

De elektronische boodschap over de "slager van Bergen", een nog niet gepakte seriemoordenaar, is bovendien een perfect voorbeeld van een 'stadslegende'. Volgens de mail zou deze moordenaar nu in Brussel opereren en, verkleed als een oude vrouw, in parkings van bioscoop-complexen meisjes overvallen, hen verkrachten en in stukken snijden. Het gerucht werd e-mailsgewijs het ganse land rondgestuurd, terend op de psychose in het post-Dutroux tijdperk. Het verhaal is echter vooral een moderne versie van Roodkapje.

Ander voorbeeld is het opsporingsbericht voor de 9-jarige Penny Brown, die in het Canadese Calgary zou zijn verdwenen. Alleen kreeg de politie van die stad nooit enige aangifte van haar verdwijning binnen. Noch in Canada, de veronderstelde woonplaats van het meisje, noch in Texas, Frankrijk, Australië of België waar het bericht de ronde deed, was een officiële melding van de verdwijning van het meisje bekend.

Ook het solidariteitsbericht voor Brian is een kwakkel. Volgens de mail lijdt de jongen aan een hartkwaal en moet hij dringend een harttransplantatie ondergaan. Om de nodige fondsen te verwerven zou een internetbedrijf één dollarcent per doorgestuurde e-mail storten op de bankrekening van de ouders. Goed geprobeerd maar dit is, net als alle gelijkaardige oproepen, nonsens. Het is immers technisch onmogelijk alle e-mails bij te houden en er een automatische storting van geld aan vast te koppelen, zo meldt Hoaxbuster.

Een a-typisch geval is de recente petitie die zich het lot aantrok van de Afghaanse vrouwen. Een Amerikaanse studente had inderdaad een petitie rondgestuurd die ze naar het Witte Huis wilde sturen. Maar haar oproep had geen zin, omdat geen enkele server die explosie van handtekeningen kan bijhouden, laat staan ze checken op doublures en de identiteit ervan controleren.