Reid extra gecontroleerd tijdens El Al-vlucht in juli

El Al heeft Richard Reid op een stoel naast een gewapende veiligheidsagent gezet toen de Brit afgelopen zomer van Amsterdam naar Israël wilde vliegen, heeft de Israëlische luchtvaartmaatschappij in het weekeinde gezegd. Reid is vorige week in de Verenigde Staten ingesloten nadat hij op een vlucht van Parijs naar Miami geprobeerd had een in zijn schoenen verborgen bom tot ontploffing te brengen.

APNED

Een bron bij El Al zei dat Reid bij het inchecken in Amsterdam zo verdacht werd gevonden dat hij een extra lichaamscontrole moest ondergaan en ook zijn schoenen speciaal werden onderzocht. Wapens of explosieven werden toen niet aangetroffen, maar hij kreeg een andere plaats toegewezen: op de een na achterste rij aan het raam, zo ver mogelijk van de cockpit vandaan en met een gewapende veiligheidsagent naast zich. Reid bleef in juli tien dagen in Israël. Een veiligheidsfunctionaris van El Al zei dat Reid klaarblijkelijk naar Israël was gevlogen om eventuele zwakke plekken in het veel geroemde veiligheidssysteem van de maatschappij te ontdekken.

Op 22 december werd Reid aan boord van een American Airlines-vlucht van Parijs naar Miami door passagiers en bemanningsleden overmeesterd toen hij een in zijn schoenen verborgen bom tot ontploffing wilde brengen. Een Amerikaanse rechter besliste vrijdag dat de 28-jarige Reid zonder borg vast moest blijven zitten.

In Europa doen de autoriteiten pogingen te achterhalen met wie Reid contacten had op zijn reizen voor 22 december. Het is nog niet duidelijk of Reid alleen handelde, of dat hij dat in opdracht deed van anderen, die hem mogelijk hebben voorzien van de geprepareerde schoenen en het geld om de tickets te kopen.

El Al onderzoekt passagiers op basis van profielen en poogt zo verdachte personen te ontdekken. Zo worden sommige buitenlanders en Arabieren, ook die met het Israëlische staatsburgerschap, regelmatig onderzocht en hun tassen worden altijd speciaal bekeken. Soms worden individuele bezittingen speciaal onderzocht op explosieven.

Volgens een veiligheidsfunctionaris van de maatschappij heeft Reid zijn plannen voor een aanslag op El Al na de extra controles waarschijnlijk snel laten vallen. "Het is echt moeilijk om wapens aan boord van een El Al-toestel te smokkelen."

Nery Yarkoni, een Israëlische luchtvaartveiligheidsspecialist, zei dat het extra onderzoeken van Reid aangeeft dat het werken met profielen een succes is. "Wat wij zien is dat deze kerel aan het profiel voldeed van iemand die zorgvuldig gecontroleerd moet worden", zei Yarkoni, voormalig directeur van staatsluchtvaartdienst. Yarkoni zei dat het controleren van alle passagiers onpraktisch is en tot een ineenstorting van de luchtvaart zal leiden en aanslagen niet kan voorkomen.

De gepensioneerde Israëlische piloot Uri Bar-Lev, die in 1970 een kaping voorkwam door zijn toestel in een vrije val te storten waardoor de kapers op de grond vielen, was tevreden dat de passagiers Reid hadden overmeesterd. Bar-Lev zei te geloven dat de aanslagen van 11 september hebben geleid tot een andere houding bij de passagiers, die nu weten dat ze meer op zichzelf moeten vertrouwen. "Het beste wapen om een kaping te voorkomen is een attitude die zegt 'wij gaan niet gekaapt worden en wij moeten zelf het initiatief nemen"', zei Bar-Lev. "Als je die houding hebt - de zaak-Reid bewijst het - kan je het tegenhouden."