Herfstbladeren creatief gebruiken

Print
Elk najaar komen ze er weer aangedwarreld, herfstbladeren in prachtige kleuren van geel en oranje over bruin tot paars en bordeaux. Erg mooi maar soms ook vervelend, zeker voor wie een kleinere tuin heeft met nogal wat bomen in de omgeving. Bioloog en milieu-ambtenaar Christian Ysenbaardt stelt enkele eenvoudige, creatieve en meteen ook natuurvriendelijke oplossingen voor.
BR>
"Voor wie een niet al te kleine tuin heeft met wat wildere stukken stelt zich in feite geen probleem", aldus Christian. "De gevallen bladeren kunnen zo onder heg, haag of vogelbosje worden gereven. Dat is de makkelijkste oplossing en ook de meest milieuvriendelijke omdat de kringloop zo kort mogelijk wordt. Regenwormen zorgen er wel voor dat het verteerd materiaal - hun uitwerpselen - in de bodem komt. Zo gebeurt het ook in de natuur."

Maar niet iedere tuinliefhebber kan deze methode toepassen. Wie met een overschot aan herfstbladeren blijft zitten, kan daar dan weer creatief mee omspringen. Christian: "De bladeren kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt om er een geluidswerende afsluiting mee te creëren. Je plaatst twee omheiningsdraden evenwijdig en op zo'n dertig tot vijftig centimeter van elkaar. De tussenruimte vul je op met gevallen bladeren en je laat het geheel begroeien met klimop of andee klimplanten. Zo krijg je een muur die je tuin de nodige privacy geeft. De constructie is bovendien bijzonder geluidswerend. Net zoals ander geluidswerend materiaal, bv. eierkartons, vangt de muur met zijn fijne structuur het lawaai op. Omdat een muur van bladeren oneffen en niet glad is, wordt het geluid niet weerkaatst maar geabsorbeerd. Een bladermuur is dus bijzonder geschikt als omheining voor tuinen naast een spoorweg of autostrade."

Het nadeel is dat de bladeren in de muur niet zo snel verteren als op de grond. Als de muur eenmaal tot boven gevuld is, kan je elk jaar wel weer bijvullen maar uiteraard niet meer aan hetzelfde tempo. Stugge bladeren zoals eik of beuk zijn prima voor de muur maar ze verteren traag. Zo zit je na een tijdje toch weer met een overschot waarvoor je een andere oplossing moet zoeken.

Christian: "Je kan van gevallen herfstbladeren natuurlijk ook bladgrond maken. Dat is in feite een variant van compost maar met minder toepassingsmogelijkheden. Bij klassieke compost worden immers verschillende materialen gemengd, bij bladgrond worden enkel bladeren gebruikt. Om bladgrond te maken, gooi je bladeren op een hoop of in een korf of bak. Eén of twee keer per jaar moet je het geheel omdraaien, zodat alles opnieuw goed belucht is. Bladgrond kan je onder meer gebruiken als mulchlaag onder struiken, hagen of bomen. Het bevat in verhouding meer koolstof dan stikstof en is daarom niet geschikt voor de moestuin. Groenten hebben immers meer nood aan stikstof, terwijl houtige gewassen meer behoefte aan koolstof hebben. Ongemengd is bladgrond ook niet geschikt voor bloembakken. Tussen vaste planten mag hij wel worden gebruikt, maar je mag hem niet in de grond werken."

Composteren

Tenslotte kan je gevallen bladeren ook in je composthoop verwerken. Christian: "In de herfst kan je daarvoor een wachthoop van bladeren aanleggen. Best naast de composthoop, dat bespaart je heel wat heen-en-weergeloop. Als je in de lente het gras begint af te rijden of stikstofrijk afvalmateriaal uit je moestuin hebt, kan je gaan mengen. Onderaan de composthoop komen niet gehakselde takjes die voor de verluchting en de waterhuishouding moeten zorgen. Dan volgt een laag van bijvoorbeeld gazonmaaisel gemengd met bladeren en vervolgens een laag afval van de moestuin vermengd met bladeren. Je kan in lagen werken maar af en toe met de riek door elkaar werken is wel noodzakelijk. Aan het eind van het seizoen is je wachthoop in je composthoop verwerkt."

Voor ideaal en snel composteren, is vers materiaal zoals haagknipsel beter dan dorre bladeren, die het composteringsproces vertragen. Wie een kleine tuin heeft met enkel gazon en haag kan best zijn bladeren mee tot compost verwerken en niet te snel oogsten maar zo'n twee jaar wachten. Dan mag de compost worden gezeefd en als meststof voor het gazon worden gebruikt. Als zeef neem je bijvoorbeeld een houten raam met kippengaas. Strooi het gezeefde materiaal uit en rijf het in met de bladrijf. "Na een paar regenbuien is alles in de bodem verdwenen. Wat je overhoudt in de zeef mag gewoon terug op de hoop. Gebruik eventueel het laatste ruwe overschot als mulch. Het is verbazend hoeveel gezeefde compost je gazon kan gebruiken. Wie deze laatste methode toepast, geraakt alles probleemloos kwijt."