Als je botten gaan breken

Je heupen, polsen, benen worden poreus en breken makkelijk, wervels zakken in, je rug wordt krom en je krimpt zienderogen... Eén op de drie vrouwen na de menopauze krijgt het. Maar ook bij mannen en jongere mensen kan de ziekte verraderlijk de kop opsteken. "Osteoporose is miskend en onderbehandeld. De ziekte is even belangrijk voor de volksgezondheid als borstkanker of hart- en vaatziekten."
BR>
Dat zegt dokter Christiane Pouliart, diensthoofd fysische geneeskunde en revalidatie van het Sint-Elisabethziekenhuis Antwerpen en voorzitter van de Belgische patiëntenvereniging. Zij is ook lid van de Internationale Osteoporose Stichting, die vorige week in het Europees Parlement uitpakte met een alarmerend rapport.

 Wat is osteoporose of botontkaling?

Dokter Pouliart: Osteoporose ontstaat als de kalk niet meer gefixeerd wordt in de botmassa, waardoor er deukjes en breukjes ontstaan in de wervels en je een verzwakking krijgt van het hele beendergestel. De botten worden broos en gevoeliger voor breuken.

 Wie zijn de patiënten?

Eén op de drie vrouwen boven de vijftig, na de menopauze, als hun lichaam gestopt is met het produceren van vrouwelijke hormonen (oestrogenen). In totaal gaat het in België om 600.000 patiënten, van wie slechts één op de vijf wordt behandeld. Dat komt omdat de breukjes in de wervels vaak niet worden opgemerkt en het proces langzaam gaat.

En mannen?

Eén op de 8 mannen boven de 50 jaar, wat nog weinig bekend is omdat er een taboe rond hangt. Gevolg is dat er veel tijd verloren gaat. Ik ken patiënten die 10 jaar aan het lijntje zijn gehouden. Nochtans is bij mannen het sterftecijfer tweemaal hoger dan bij vrouwen, met ook meer risico op ziekenhuisopnames.

En jongeren?

Zeldzaam, maar het lijkt toe te nemen, als gevolg van de moderne levensstijl, milieu-invloeden en te weinig kalkrijke voeding. Ik heb al verscheidene kinderen behandeld. Zoals een 12-jarige jongen die drie breuken in één jaar had opgelopen. Risicogroep zijn jonge astmapatiënten die geneesmiddelen met cortisone moeten nemen.

Gevolgen?

Heupbeenbreuken zijn het ergste risico van osteoporose. Per jaar zijn er zo'n 13.000 in België, wat de ziekteverzekering méér kost dan hartinfarcten, hersenbloedingen of suikerziekte, ook vanwege verlies van zelfstandigheid en mobiliteit. Eén op de vijf mensen met heupbeenbreuk sterft binnen het jaar als gevolg van complicaties.

 Wat kunnen we ertegen doen?

Botmassa die je kwijt bent kan je nooit meer terugkrijgen. Je kan wel verdere aftakeling stoppen. Mogelijkheden:

1. Kalk innemen samen met vitamine D.
2. Voor vrouwen na de menopauze is de zogenaamde Hormonen Substitutie Therapie (HST) - met oestrogenen of vrouwelijke hormonen - de beste preventie, maar ze is controversieel vanwege het mogelijk risico op borstkanker.
3. Medicatie: de zogenaamde bisfosfonaten (Atonel en Fosomax) hebben hetzelfde effect als oestrogenen. Ze stoppen de afbraak van de botmassa en voorkomen dus in grote mate het risico op nieuwe breuken. Deze middelen zijn enkel terugbetaalbaar voor vrouwen in of na de menopauze, op voorwaarde dat het om aantoonbare osteoporose gaat.

Belgische Vereniging voor Osteoporosepatiënten, tel. 03/216.92.92
www.osteofound.org