Diepste val van Wall Street sinds depressie in 1933

Print
Beleggers op Wall Street verloren vorige week in totaal 1,3 triljoen dollar (3.130.000.000.000 gulden). Daarmee heeft Wall Street met een val van 14,5 procent de slechtste week gehad sinds de slechtste óóit in juli 1933. Alleen in de week van 21 juli 1933 verloor de beurs procentueel meer, 15,5.
Economen zijn het er over eens dat de Amerikaanse economie zich nu echt in een recessie bevindt. Hoe diep die recessie is valt nog niet te zeggen. De regering van president Bush is intussen met een interne discussie begonnen wat zij moet doen om de economie uit het slop te halen. De eerste stap is een hulppakket van 15 miljard dollar voor de luchtvaartsector die met de ondergang bedreigd wordt als gevolg van de terreur. De grote luchtvaartmaatschappijen hebben de afgelopen week het ontslag van ongeveer 80.000 man personeel aangekondigd en inkrimping van de vluchten met ongeveer 20 procent.

De crisis in de luchtvaart verspreidt zich als een virus naar andere sectoren van de economie. Het toerisme ligt plat. Mensen zijn bang om te vliegen, mensen zijn bang te reizen. Als zij reizen verkiezen zij de trein. Hotels van Miami Beach tot Las Vegas staan leeg. Conventies en congressen worden afgelast. Zakenlieden nemen niet langer het vliegtuig voor besprekingen, maar doen dat per telefoon. Reisbureaus en autoverhuurmaatschappijen lijden grote verliezen. De onzekerheid over de veiligheid heeft zozeer om zich heen gegrepen dat er zelfs de vraag gesteld wordt of de Olympische Winterspelen in Salt Lake City in februari 2002 moeten doorgaan. Het officiële antwoord luidt dat de Spelen zeker door moeten gaan. Maar de voorzitter van het IOC heeft wel de bevoegdheid gekregen het sportevenement zonodig af te gelasten. Dat zou een ernstige economische tegenslag betekenen.

De autoindustrie is een andere sector die zware schade oploopt. General Motors en Ford maken veel van hun onderdelen aan de andere kant van de grens in Canada. En aan die Amerikaans-Canadese grens staan lange colonnes met vrachtwagens met auto-onderdelen die Amerika niet in kunnen vanwege de verscherpte grenscontrole.

Sommige fabrieken van General Motors en Ford in Michigan hebben de tent de afgelopen week tijdelijk moeten sluiten omdat zij geen onderdelen hebben. Ook de medische sector loopt klappen op. Er is een schrijnend tekort aan verpleegkundigen. Buitenlandse verpleegkundigen die het tekort moeten aanvullen worden niet toegelaten vanwege de verscherpte veiligheidscontrole.

De Amerikaanse economie wordt voor 75 procent gedreven door de consument. De aanslagen hebben het zelfvertrouwen van de doorsnee Amerikaan aangetast. De consument laat het sinds de terreur afweten. Niet voor niets heeft burgemeester Giuliani van New York de Amerikanen gesmeekt naar New York te komen en geld uit te geven. Hij vraagt Amerikanen nu al te beginnen met hun kerstinkopen.

Amerika hangt de vlag uit, zingt nationalistische liederen en kijkt naar het televisienieuws. Maar Amerikanen zijn niet in de stemming om naar de winkelcentra te gaan. De overheid is verdeeld over de verder te nemen economische maatregelen. Alan Greenspan, de voorzitter van het stelsel van centrale banken FED, heeft geen overhaaste beslissingen aanbevolen. Greenspan wil wachten totdat er een duidelijker beeld is van de ernst van de economische schade.

President Bush voorspelt dat de economie spoedig weer herstelt. 'Spoedig' betekent in dit geval in de komende jaren. Er is binnen de regering en het congres een discussie gaande wat de overheid moet doen om de economie uit het slop te halen. Maar daarover is geen eenstemmigheid. Sommige politici bepleiten verdere belastingverlaging, anderen meer subsidie voor noodlijdende sectoren.

Binnen het team van Bush wordt onder meer gedacht aan een verlaging van de vennootschapsbelasting met 10 procent om daarmee investering voor het bedrijfsleven te stimuleren. Anderen denken dat het verstandiger is kleine bedrijven te subsidiëren omdat die veel slechter in staat zijn grote economische klappen te incasseren. Critici betogen dat een belastingverlaging bedrijven er niet toe zal brengen te investeren, omdat er sprake is van over capaciteit. Daarom zeggen sommige critici dat het verstandiger is de consument een economische injectie te geven door middel van een verdere verlaging van de inkomstenbelasting.