Kunsthalle Tübingen eert "provocateur" Joseph Beuys

Print
In de Kunsthalle in Tübingen steekt zaterdag de grootste Beuys-tentoonstelling dit jaar in de Bondsrepubliek van wal. 'The secret block for a secret person in Ireland' is gewijd aan de grootste Duitse kunstenaar van de 20ste eeuw (of anderszins de meest invloedrijke): Joseph Beuys, de in 1986 overleden provocateur/sjamaan wiens 80ste "verjaardag" dit jaar wordt gevierd of herdacht.
De tekening was steeds één van de meest geliefkoosde uitingsvormen van de kunstenaar, al dankt hij zijn roem allicht meer aan de happenings waarmee hij de kunstwereld (even) opschrikte. Beuys trad overigens pas in het voetlicht toen hij al bijna vijftig was. De directeur van de Kunsthalle, Götz Adriani, geeft onmiddellijk toe dat Beuys "voor de niet-geïnformeerde toeschouwer zwaar te consumeren valt". Tot 4 november kan de al dan niet geïnformeerde kunstliefhebber zijn tanden stuk bijten op 456 tekeningen en aquarellen van de grootmeester van de "geëngageerde kunst". "Vijftien jaar na zijn dood blijft Beuys irriteren, initiëren, de dingen in gang steken en provoceren", aldus Adriani.

'The secret block...' stelde de kunstenaar met de legendarische vilten hoed in Ierland samen tussen 1945 en 1976. Beuys vertrouwde daarbij alles aan het papier toe, wat hem voor ogen kwam: naakten, dieren (hazen, herten, elanden, zwanen, varkens), landschappen... Vaak zijn de flinterdunne uithalen met het potlood amper zichtbaar. Opvallend in de tekeningen is een agressief getekend Noorderlicht. Kleurrijk zijn de tekeningen evenmin: Beuys hield het voornamelijk bij bruine tonen en af en toe wat - amper waarneembaar, haast mythisch schemerend - groen. Des te brutaler overvalt je daardoor het knalrode van een vulkaan.

Het duiden van al die associaties, alle wirwar op papier is niet zo evident. De meeste werken hebben titel noch verklaring. Maar voor hetzelfde geld kan de toeschouwer zich daardoor in een illusie van interpretatieve vrijheid wentelen. Keuze te over, want de fantasie van de kunstenaar was haast grenzeloos. De onderwerpen varieren van het portret van een dode man over een bijenkoningin (Beuys was verzot op vloeibare substanties als vet of honing als symbolen van het leven) tot een groteske ruimtesonde. Over zijn tekeningen zei Beuys ooit: "mocht ik die niet hebben gemaakt, zou ik ook mijn politiek werk niet kunnen maken hebben".
De Kunsthalle in Tübingen is dagelijks, met uitzondering van maandagen, toegankelijk van 10 tot 18 uur. De toegangsprijs bedraagt negen mark (190 frank) per volwassene.