Dubbel

Vroeger was het leven heel simpel. Voor de rijke Belgen waren er banken, de gewone man had een spaarboekje bij de Algemene Spaaren Lijfrentekas, en de gemeenten regelden hun zaken bij het Gemeentekrediet, hun eigen bank. Die zorgde voor leningen en financieringen aan schappelijke voorwaarden en leverde zijn stedelijke en gemeentelijke aandeelhouders elk jaar nog een aardig centje op als dividend op hun aandelen. Bovendien was er in de raad van bestuur van de bank ruim plaats voor verdienstelijke gemeentelijke mandatarissen die daar enkele jaren een vorstelijk centje konden bijverdienen.

HBvL.be Het Belang van Limburg

Maar de tijden zijn veranderd. In de laatste decennia van de vorige eeuw, toen de bomen tot in de hemel groeiden, verpopte het Gemeentekrediet via enkele binnen- en buitenlandse fusies tot de Frans-Belgische bank Dexia, die op zijn minst een tijdje dacht dat Spaaren ze wat ze in België deed - lokale besturen financieren met het geld van haar klanten-spaarders - in de hele wereld kon doen.

En toen kwam de bankencrisis en bleek een Amerikaans filiaal van Dexia zich te ver gewaagd te hebben in de verpakte rommelkredieten. En na de bankencrisis kwam de eurocrisis en bleek Dexia opgezadeld te zitten met hopen Griekse staatsobligaties.

Het gevolg is dat steden en gemeenten de jongste jaren bijzonder weinig plezier beleefd hebben aan hun bank.

Twee jaar geleden moest de Gemeentelijke Holding, waar de steden en gemeenten hun Dexiaaandelen geparkeerd hebben, al bij zijn aandeelhouders komen schooien om geld voor een kapitaalverhoging om de bank overeind te houden. Daarvoor moesten veel aandelhouders-gemeenten zelf geld lenen (bij Dexia), maar daar zouden ze dan in 2011 een riant dividend voor krijgen.

Nu het zover is kan de Holding dat dividend niet betalen, en mag hij het ook niet betalen. De Gemeentelijke Holding heeft immers nog altijd een gewestwaarborg nodig om overeind te blijven en wil die zelfs nog uitbreiden.

In een typisch Belgisch compromis werd de betaling van het dividend niet geschrapt, maar uitgesteld tot december, in de hoop dat het dan beter gaat.

Dat is vooral te hopen voor ons allemaal - burgers en belastingbetalers - want in dit dossier dreigen we letterlijk dubbel ‘gepakt’ te worden: als inwoners van steden en gemeenten die door de daling van hun inkomsten minder dienstverlening kunnen aanbieden, en als belastingbetalers die uiteindelijk zullen moeten opdraaien voor de overheidssteun.

Luc Standaert