Omgangsrecht

'Kind niet teruggebracht naar de moeder' (HBvL 25/02/03). Dit artikel is een treffend voorbeeld van het ouderverstotingsyndroom dat zich ontwikkelt wanneer kinderen betrokken worden in de conflictueuze echtscheiding van hun ouders en daardoor weerhouden worden van een regelmatig contact met elk van hen.

Luc Arron, vzw SBO - Kermt

Bij de meeste gevallen van niet respecteren van het bezoekrecht zijn het meestal de vaders die slachtoffer zijn van de situatie. Er is de laatste jaren echter een groeiend aantal vaders die zich eveneens verlagen tot deze praktijken.

De maatschappelijke oorzaak van dit fenomeen is dat het de laatste decennia de rolverdeling in het gezin gewijzigd is. Vroeger bleef de moeder thuis om voor de kinderen te zorgen en de vader zorgde voor het inkomen. Nu zijn moeders ook kostwinners. En vaders nemen ook actief deel aan de zorgen en de opvoeding van de kinderen. Het is nu dus niet meer zo vanzelfsprekend dat de kinderen bij scheiding automatisch aan de moeder worden toegewezen. Hierdoor kunnen moeders zich bedreigd voelen in hun rol. Maar vaders kunnen ook voor het recht opkomen om voor hun kinderen te zorgen omdat ze zich even bekwaam voelen dan hun gewezen partner. Dit kan een ware strijd uitlokken in verband met het zich toe-eigenen van het ouderlijke gezag.

Er zijn ook persoon gebonden factoren die dit fenomeen verklaren. Meestal is het dat de ouder nog niet in staat is op een gezonde manier zijn echtscheiding te verwerken en de nieuwe kansen te zien die de veranderende leefomstandigheden met zich meebrengen. De andere ouder is de schuldige en men ziet zijn eigen aandeel niet in de relatieproblemen met zijn gewezen partner en in de scheiding. Er kan een panische angst zijn de kinderen te verliezen na het verlies van de partner. Maar er kan ook vanuit wraakgevoelens gehandeld worden. Sommige ouders zijn door hun scheiding zodanig in de war en angstig dat ze er ten onrechte van overtuigd zijn dat ze hun kind moeten beschermen tegen de afwezige ouder.

Deze houding van de ouder kan zijn weerslag hebben in zijn relatie tot zijn kind en bijdragen tot het ontwikkelen van het 'ouderverstotingsyndroom' of PAS (Parental Alienation Syndrom). Dit syndroom begint met een systematische hersenspoeling bij het kind, een campagne van minachting van de afwezige ouder door de ouder waarbij hij verblijft. Het doel ervan is de liefde tussen het kind en de afwezige ouder te vernietigen en deze uit zijn leven te bannen. Het kind ondergaat een ernstig loyaliteitsconflict. Vanuit zijn positie van afhankelijkheid kiest het kind partij voor de ouder waarbij het verblijft. Het spreekwoord "wiens woord men eet, diens woord men spreekt" is hier van toepassing. Het kind wordt emotioneel gescheiden van de afwezige ouder. Het gaat zich dan verder zodanig vereenzelvigen met de ouder waarbij het leeft dat hij zijn negatieve voorstellingen en emoties overneemt. Het kind kan in deze negatieve sfeer zelfs verhalen en scenario's verzinnen die nog veel verder gaan dan de beschrijvingen van de programmerende ouder. Het verzint in dit stadium zelfs dingen die nooit plaatsvonden. Als er nog contacten zijn met de verstoten ouder zullen deze verstoord zijn door de negatieve houding van het kind. In milde gevallen bemerkt men enkel dat de overdracht van de kinderen van de ene ouder naar de andere wat problemen geeft. In ernstige gevallen maken de kinderen zelf de uitoefening van het omgangsrecht onmogelijk door onhandelbaar gedrag, weg te lopen, vernielingen aan te brengen, enzovoort. Het is belangrijk de aandacht erop te vestigen dat ouderverstoting bij het kind voor het leven zijn sporen kan nalaten: een gestoord zelfbeeld, een gebrek aan zelfvertrouwen, persoonlijkheidsstoornissen, relatieproblemen, criminaliteit, enzovoort.

In het geval dat in dit krantenartikel wordt beschreven treffen we twee aanwijzingen dat de vader zich schuldig maakt aan het ouderverstotingsproces. Eerst beweert hij dat het de eigen mening is van het kind dat het niet terug wil naar de moeder. Het is een gekend fenomeen dat het kind ertoe wordt aangezet om "onafhankelijk" van de ouder op te komen voor zijn eigen mening en daarbij openlijk partij te kiezen voor één van de ouders. Dit gaat echter in tegen de natuur van het kind. Van nature uit wil een kind een goede band hebben met zijn beide ouders. De ouder misbruikt hier het kind wellicht om de rechtbank op termijn te bewijzen dat het ouderlijke gezag best aan hem wordt toevertrouwd of om te bewijzen dat het gebrek aan contact tussen moeder en kind gerechtvaardigd is. Bovendien zegt het kind dat het liever met zijn neefje speelt in plaats van naar zijn mama te gaan. Ook dit wijst op een minachtingcampagne naar de moeder toe.

Als vereniging die opkomt tegen de boycot van het omgangsrecht wensen we de aandacht te trekken van het grote publiek voor deze problematiek. Het is enkel door een zekere druk vanuit de publiek opinie dat de politieke en gerechtelijke wereld in beweging te krijgen zijn om maatregelen te nemen om efficiënter op te treden tegen deze vorm van kindermisbruik en al de schadelijke gevolgen die hieruit voortvloeien.

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten

Aangeboden door onze partners

Beste van Plus

Lees meer