Habemus papam

Print
Habemus papam

Habemus papam

De Argentijn Jorge Mario Bergoglio, aartsbisschop van Buenos Aires, is de nieuwe paus. Hij koos voor de naam van Franciscus en is de eerste paus met die naam. De 226ste paus is ook de eerste niet-Europeaan sinds meer dan 1000 jaar, de eerste uit het Amerikaans continent en de eerste jezuïet die de katholieke kerk mag leiden. De keuze voor aartsbisschop Bergoglio is een verrassing. Hij werd wel genoemd als een van de mogelijke kanshebbers, ook omdat hij het in 2005 net niet haalde van paus Benedictus. De twee voornaamste favorieten waren de aartsbisschoppen Angelo Scola (71) van Milaan en Odilo Scherer (63) van Sao Paulo. Na de eerste stemronde van dinsdag stegen zijn kansen. Hoewel er alles aan werd gedaan om de 115 kardinalen af te zonderen, lekte toch uit dat tijdens de eerste belangrijke want richtinggevende stemronde drie kardinalen veel stemmen kregen: Angelo Scola, de Canadees Gilles Ouellet en dus ook Bergoglio.
Voor aanvang van het conclaaf heette het dat de kardinalen in twee grote groepen verdeeld waren. Met enerzijds de hervormers die de grove bezem willen halen door de Romeinse curie, het bestuursapparaat van de katholieke kerk in Rome. En anderzijds de conservatieven die weinig of niks willen veranderen. Paus Franciscus is in geen van de twee kampen onder te brengen. Men zou hem een compromisfiguur kunnen noemen. Dat doet de nieuwe paus oneer aan. Hij heeft wel degelijk een mening. Zijn ethische standpunten zijn uitgesproken conservatief. Dat belooft niet veel goeds in verband met mogelijke nieuwe standpunten over het celibaat, vrouwen in de kerk en homoseksualiteit. Daar tegenover staat dat hij weinig boodschap heeft aan decorum.

In Buenos Aires woonde hij niet in het aartsbisschoppelijk paleis maar in een gewoon appartement en was hij de bisschop van de armen. Zijn keuze voor de naam van Franciscus staat symbool voor armoede en nederigheid en kan geïnterpreteerd worden als zijn programma voor zijn pontificaat.

Paus Franciscus is 76. Dat is twee jaar jonger dan toen Benedictus paus werd. Die werd daarom gezien als een overgangspaus. In principe geldt dat dus ook voor paus Franciscus. Of dat ook zo zal zijn, zullen we pas achteraf weten. We kunnen alleen maar hopen dat hij een nieuwe wind door de kerk laat waaien, dat hij de katholieke leer intellectueel terug aansluit bij de maatschappij van vandaag, dat hij het instituut moderniseert en dat hij met een groot moreel gezag radicaal komaf maakt met de vele en vooral al te vaak toegedekte (seksuele) misbruiken door katholieke priesters en bisschoppen om zo het vertrouwen van de gelovigen terug te winnen.

Eric Donckier