Erfgoeddag in Lanaken: dertig bevoorrechte getuigen vertellen over 'meneer doktoor en de wijsvrouw'

“Na een tijd was er ook een tandarts, en daar trokken we dan naartoe. Wie het was, weet ik niet meer. Maar ik weet wel nog dat die man ons geleerd heeft dat we onze tanden moesten poetsen. En hoe we de tanden moesten poetsen.”

Ongeveer een halve eeuw geleden voltrok zich sluipend een revolutie in de geneeskunde.

Katelijne Beerten

Ziekenhuizen met specialisten en materniteiten werden meer en meer toegankelijk voor iedereen. Tot ongeveer 1960 was de dokter de centrale figuur in de gezondheidszorg van de gewone mens. Tandpijn? Zwangerschap? Bevalling? Kleine chirurgie? Je ging er altijd voor naar de huisarts. Samen met de pastoor was hij een van de belangrijkste figuren in het dorp. Naast dokter was hij vaak ook vertrouwenspersoon, raadsman of biechtvader.

Vanuit die idee gingen we op zoek naar verhalen en herinneringen aan die dokters uit groot-Lanaken. Aan de hand van interviews en getuigenissen verzamelden we een heleboel informatie uit het collectieve geheugen van Lanaken. En wat bleek? De Lanakenaren zijn die dorpsdokters van vroeger nog altijd niet vergeten. We werden bedolven onder herinneringen en anekdotes. Van de dokter die altijd per fiets kwam, de grapjes die een dokter altijd uithaalde, tot tonnen vol eerbied en respect voor de dokter.

“’s Morgens een lepeltje olie, en een schijfje peperkoek met wat boter op. Iets anders mocht je niet eten. Negen dagen aan een stuk. Als je dat vergelijkt met nu…”

Kwamen er bij de herinneringen aan de dokters soms ook nog pijnlijke herinneringen naar boven, respect en niets anders dan respect hebben de Lanakenaren voor de vroedvrouwen. Lieske, Berb, Netteke: het waren zij die de vrouwen bijstonden tijdens de bevalling, en nadien moeder en kind nog negen dagen lang gingen verzorgen. In tegenstelling tot nu was thuisbevalling de regel en borstvoeding vanzelfsprekend. Vroedvrouwen kwamen per fiets, in alle weersomstandigheden en op alle uren van de dag.

Uit de getuigenissen en de interviews leerden we veel over de omstandigheden waarin dokters en vroedvrouwen destijds werkten. Dit alles wordt tijdens Erfgoeddag op 22 april aan het grote publiek getoond. Ook kan je dan fragmenten van de interviews en getuigenissen beluisteren en lezen. Aan de hand van foto’s worden de omstandigheden geschetst waarin de dokters en de vroedvrouwen voor 1960 moesten werken.

Onder de titel 'HELenDe handen. Verhalen over dokters en vroedvrouwen in Lanaken' wordt er op Erfgoeddag een brochure met getuigenissen te koop aangeboden.

Erfgoeddag in Lanaken op zondag 22 april, in de Museumkerk, de Museumapotheek dr. Humblé en in het kasteel d’Aspremont-Lynden, van 10 tot 18 uur. Toegang gratis.


Immo

Auto's in de kijker

Jobs in de regio