Kapel van Masy

Ik vind het prijzenswaardig dat dhr René Strauven de '100-jarige kapel van Masy' éénmalig voor bezoek open stelt. Ik geef graag meer uitleg.

Rik Thomas, auteur 'Tussen Schachttoren en Steenstort' - Opglabbeek

Theodore Masy was mijningenieur, doch kocht zijn eerste grondstuk van 240 ha op aanraden van zijn vriend Luitenant-Generaal Emile Thorn. Deze bevelhebber van de 5de legerdevisie deed in opdracht van het leger geodetische opmetingen om deze streek van de Kempen in kaart te brengen. De generaal zelf kocht aanvankelijk 110 ha van de Franse déserteur Léonard Delugré, die er zich omstreeks 1869/1870 ophield. Charles Bidlot destijds voorzitter van het Hof van Beroep in Luik, wiens echtgenote erfgename was van het landgoed Thorn, toonde mij ooit het dagboek van de generaal en liet mij copies nemen van tekeningen van Thorn en Masy, beschreven als "L'histoire véridique de Thorn- Luciebois", begindatum 21 augustues 1873.

De vestiging van Masy kwam er omstreeks 1870, ruim 30 jar vooraleer André Dumont in As steenkool ontdekte! Hij wist toen zeker niet dat er in de ondergrond van zijn domein steenkool zat. Wel heeft hij er na de ontdekking in As, succesvolle boringen laten uitgvoeren en vormde Ingenieur Masy samen met Mevrouw de Beeckman-Wittouck, barones van Hengelhoef en Generaal Thorn een consortium binnen de S.A. Les Liégeois en Campine, van de S.A. J.Cockerill, eigenaars van de kolenmijn van Zwartberg.

De indrukwekkende domeinen van Thorn en Masy waren kale, onvruchtbare moerassen en heidegronden en alle bomen die er nu zijn, werden geplant door voornoemden toen zij er zich kwamen vestigen. Masy heeft dus nooit hout van zijn bossen aan de mijn van Zwartberg kunnen verkopen. Het is wel juis dat hij vreemde bomen heeft aangeplant, waarvoor vele boeren in de omgeving grond aanvoerden voor o.m. ook de serres.

Ook in de tekst omtrent het 'oorlogsverleden van Masy' en de bevrijdingsdagen van 1944 schuilen onwaarheden. Het kasteeltje fungeerde zeker niet als een Gestapo-hoofdkwartier waar mensen voor ondervraging op de rooster werden gelegd; al konden de bewoners als Duitsgezinden doorgaan. Tijdens de bevrijdingperiode, moest ik er zelf met mijningeieur Mahy en enkele bedienden in opdracht van de mijn van Zwartberg 'patattenwacht' verrichten.

Heel het domein van Masy vormde een 'niemandsland' tussen de Britse en Amerikaanse troepen. Wij gingen 'smorgens te voet door de heide tot Linde waar zich de Engelse troepen bevonden.'sAvonds keerden wij terug met chocolade, oploskoffie en sigaretten naar Zwartberg waar zich nog de Duitsers bevonden. Op 14 september werd Zwartberg bevrijd door de Amerikanen.

- Ik ben in die dagen vaak op het kasteel geweest. Masy werd geenszins verwoest en in brand gestoken door de Duitsers om sporen uit tewissen! Maar het werd wèl door bewoners uit de omgeving 'ontmanteld' om een eerbiedig woord te gebruiken. In die zin moet ook de brand van het geplunderde kasteel worden beoordeeld. De overgebleven ruïnes werden verder volledig verwoest door de Civiele Bescherming die er nadien een oefenplaats van maakte. Door de aankoop van het gedeelte met het mausoleum kon René Strauven de kapel renoveren, waarvoor hem trouwens een Heemkundeprijs werd toegekend.