thumbnail: null
thumbnail: null
thumbnail: null

Hasselt, stad van het Bier

Tussen 1895 en 1965 waren er in Hasselt acht brouwerijen: de brouwerijen Hoogbrug, Saint Germain, Nijs, Vinckenbosch, Brepoels-Schoofs, Sampermans, Van Russelt en de brouwerij Van der Linden.Alhoewel Hasselt vooral bekend is door zijn jenever, werd er toch lustig op los gebrouwen.

henri Polus

We zullen even langslopen bij de verschillende brouwerijen van weleer.

1. De brouwerij Hoogbrug.

Deze brouwerij was gelegen aan de brug over de Demer aan de Kempischesteenweg en werd in 1899 opgericht door Henri Van der Harten uit Eindhoven. Hij werd er geboren in 1848. Hij was getrouwd met de Hasseltse Euphrasie Michiels.De naam “Hoogbrug” komt van de ligging van de brouwerij aan de brug over de Demer.

Van der Harten brouwde er een “ Special “met toevoeging van een lambik. Op dat ogenblik maakte de Jack-Op ( ook met toevoeging van lambik ) van brouwerij Van Roost uit Werchter grote furore, zodat elke brouwer dit bier probeerde te kopiëren.In 1913 was deze brouwerij één van de grootste van Limburg. Zij bekleedde met 42 ton moutstorting een 22ste plaats op de 129 in werking zijnde Limburgse brouwerijen.In 1919 werden de brouwerijactiviteiten stopgezet door de gevolgen van de eerste wereldoorlog, de leeftijd van de brouwer en het gebrek aan een opvolger.Op 24 december 1919 werd de brouwerij overgenomen door Victor Buys, een brouwer uit het Nederlandse Etten . Het afzetgebied van de brouwer uit Etten situeerde zich in de streek van Zonhoven en in de Kempen.Brouwer Buys brouwde de “Special” , Bock en Stout, blond en bruin tafelbier.Hij was ook depothouder van de Brouwerij Van Roost uit Werchter en van de Brasserie Royale Laeken uit Brussel.Door de slechte gezondheidstoestand ( astma) van zijn echtgenote, Hortensia de Weert, verkocht hij zijn brouwerij aan de Hasseltse bierhandelaar Jos Gilissen-Bax en kocht hijzelf de brouwerij Boons uit Koersel, waar hij zich ook vestigde om het vochtig Demerklimaat te ontvluchten.Buys startte er enkele jaren later een bierhandel.De gebouwen, die enkele malen afbrandden,van de oude brouwerij zijn verdwenen maar de gewelfde, gemetselde kelders zouden gebleven zijn.

2. De brouwerij Saint Germain van Georges Rutten In 1902 begon Georges Rutten aan de Oude Kuringerbaan te brouwen.

Hij bouwde er de vrij grote brouwerij met mouterij Saint Germain. De naam Saint Germain werd afgeleid van de Sint Germanuswijk, de naam van de wijk waarin de brouwerij was gelegen.

Georges Rutten was verwant met de bekende brouwersfamilie Rutten uit Maastricht.

Hij brouwde “ Vieille de Maastricht”,Bock, Blonde, Brune en Bavière.Zijn bieren kenden een groot succes. Hij behaalde met zijn producten een eerste prijs op de tentoonstelling in Luik in 1905.Zijn bier, op flessen en op vaten, werd in Hasselt geleverd met de bekende bierwagens.De zaken gingen voor de wind. In 1913 kon hij 38 ton mout storten. Dit leverde Rutten een 24ste plaats op in de rangschikking van de 129 Limburgse brouwerijen. In 1922 werden, om onbekende redenen, de activiteiten in de brouwerij, de mouterij en in de ijsfabriek stopgezet. Waarschijnlijk heeft de inbeslagname van zijn installaties door de Duitsers ervoor gezorgd dat er financiële moeilijkheden ontstonden. 3. De brouwerij Nijs en zonen De brouwerij Nijs werd in 1899 opgericht door François Nijs aan de Houtmarkt.

De brouwerij werd ook “ Brasserie Saint Jean “ genoemd.In 1900 werd de brouwerij overgenomen door Ferdinand en François Nijs junior, de zonen van François Nijs. Vanaf 1904 is François junior, ook Franz genoemd, alleen de patron.Hij maakte van de brouwerij een bloeiende zaak, in 1913 werd er 50 ton mout gestort !Hij bracht als echte Hasselaar, het bier “ Langemansbier “ of bière du Langeman ( niks nieuws onder de zon ….) op de markt.Zijn zonen, Frans en Paul, namen de brouwerij na de eerste wereldoorlog over, maar in 1922 hielden ze het voor bekeken. Waarschijnlijk hebben de nasleep van de eerste wereldoorlog met de inbeslagname van het koperwerk en de sombere commerciële vooruitzichten een doorslaggevende rol gespeeld in het stopzetten van de brouwersactiviteiten.Vanaf 1922 baatten Frans en Paul een florissante bierhandel uit aan de Kuringersteenweg. Met de verkoop van het Horse-Ale bier van de Brouwerij Imperial uit Brussel werden ze bekend in de regio.Van de oude brouwerijgebouwen is er niets overgebleven.

4. De Brouwerij Vinckenbosch-Heucken.

De Brouwerij Sint-Paulus van de familie Vinckenbosch was gelegen in de Paardsdemerstraat, waar zich nu het oude gebouw van de R.T.T.-Belgacom bevindt. Naast de brouwerij bevond zich er zich een stokerij en een azijnfabriek.De brouwerij werd rond 1830 opgericht door Jacques Vinckenbosch en Jeanne Van der Capellen.Na hun dood in 1876 werd de zaak door Joseph ( Jos ), Hubert Vinckenbosch, bekende inwoner en schepen van de stad Hasselt, overgenomen. Hij overleed rond de eeuwwisseling. Zijn weduwe zou de brouwerij verder zetten.De brouwerij bloeide en in 1913 stond zij op de derde plaats in de rangschikking van de Limburgse brouwerijen ( 89 ton moutstorting per jaar ).Tot in de jaren dertig behoorde de brouwerij Vinckenbosch tot de één van de grootste brouwerijen van Limburg. Reclame van hun producten werd op de eigen bierglazen gezet. Niet alle brouwerijen konden dat.Hun frisdranken werden geproduceerd door Emile Sampermans onder de naam “ Nova “.In 1943 werd de brouwerij , inclusief het wagenpark, gebombardeerd en gesloten.De oude bedrijfsgebouwen zijn volledig verdwenen.

5. De Brouwerij Brepoels-Schoofs

De brouwerij,mouterij en jeneverstokerij bevonden zich tegenover de brouwerij Vinckenbosch, in de Paardsdemerstraat.Rond 1899 werd er gestart met het stoken van jenever en met het brouwen van bier.De brouwer Hubert Brepoels was afkomstig van Eigenbilzen en was de broer van de plaatselijke brouwer-mouter Marcel Brepoels.Lang werd er in de brouwerij van de Paardsdemerstraat niet gebrouwen want na 1913 was er geen spoor meer van het bier. Vanaf 1885 werd er gestart met mouterij-activiteiten en vanaf de stopzetting van het brouwen werd het maken van mout de hoofdactiviteit.De mouterij bleef nog lang tot in de jaren dertig van vorige eeuw actief en zou ondertussen ook de gebouwen van de mouterij CLAES in Kuringen overnemen.

6. De Brouwerij Sampermans

Emile Sampermans was reeds rond de eeuwwisseling handelaar in bieren en in frisdranken. Hij maakte ondermeer limonade voor de brouwerij Vinckenbosch. Hij bezat een afvulinstallatie voor de vulling van flessen frisdranken, die met de hand versierd werden. De zoon Jos Sampermans zou begin de jaren dertig van de vorige eeuw, de zaak van zijn vader overnemen en verschillende limonadesoorten en “tafelwaters” op de markt brengen.In 1957 begint hij bier te brouwen in een nieuwe brouwerij, die in de Grote Breemstraat , dichtbij het station, werd gebouwd.Men brouwde er bruin en blond tafelbier, Diesters, Faro en een prestige bier van hoge gisting: de Champy.In 1965 stopten Jos Sampermans en zonen met het brouwen van de eigen bieren wegens de concurrentie van de grote brouwerijen.De naam Sampermans zou nog lang in Hasselt en omgeving bekend blijven als de leverancier van de Stella Artois bieren in de cafés met de groene reclameborden.

7. De Brouwerij Van Russelt

.

Godfried Van Russelt startte in 1910 een brouwerij op in de Meldertstraat 62. Het was een brouwerij met stoomketels.Men verhandelde er bier in flessen en vaten en in 1913, met een moutstorting van 14 ton werd ze tot een kleinere Limburgse brouwerij gerekend.Tot in 1932 zou de bierproductie er blijven duren. Er werd echter weinig documentatiemateriaal over deze brouwerij terug gevonden, ook geen reclamevoorwerpen.

8. De Brouwerij Van Der Linden

Deze kleine brouwerij was gelegen in de Minderbroedersstraat ( waarschijnlijk waar zich nu het Café Het Magazijn bevindt ).In 1904 zou men de brouwerijactiviteiten stopzetten.

( Bron: Artikel, “De Hasseltse brouwerijen”, door Jo Billen uit Wellen ,1996, in het tijdschrift “ Het Bierenbelang”, Tessenderlo,driemaandelijks tijdschrift nr 6, april,mei en juni 1996)

Henri Polus( 31/10/2011)

Immo

Auto's in de kijker

Jobs in de regio