© An Nelissen

Directeurs treden minder streng op tegen leerkrachten die over de schreef gaan, uit vrees dat ze ermee zouden stoppen

Het Kinderrechtencommissariaat kreeg het afgelopen jaar signalen van directeurs dat ze minder snel optreden tegen leerkrachten die over de schreef gaan, uit vrees dat ze er de brui aan geven. Het katholiek onderwijs bevestigt dat het lerarentekort directeurs twee keer doet nadenken om leraren op de vingers te tikken.

Jens Vancaeneghem

“Een vader meldde ons dat zijn zoontje van zes onheus behandeld werd door de turnleerkracht. Tijdens de turnles wou hij niet onmiddellijk stoppen met babbelen en spelen met zijn vriendje. De turnleerkracht gaf de jongens een sanctie: ze moesten zich omkleden op het midden van de speelplaats, in de kou, tot op hun ondergoed. De jongen was hiervan danig onder de indruk en zei bang te zijn voor de leerkracht. De vader vroeg of een leerkracht op deze manier met kinderen mag omgaan.”

Het voorbeeld van de turnleerkracht is één van de 45 meldingen die het Kinderrechtencommissariaat (KRC) tussen september 2021 en augustus 2022 kreeg over leerkrachten die de integriteit van hun leerlingen schenden. Denk aan verbale intimidatie, vernederingen of zelfs fysiek geweld. Elk jaar gebeuren wel dergelijke incidenten, gelukkig heel uitzonderlijk. Maar het KRC stelt een nieuwe evolutie vast die samenhangt met de grootste uitdaging die ons onderwijs vandaag plaagt: het lerarentekort.

Tijdens onderzoek naar zulke incidenten kreeg het KRC signalen van directies dat ze minder geneigd zijn om op te treden tegen leerkrachten die over de schreef gaan. “Ze vrezen dat de leraar in kwestie er dan de brui aan geeft”, staat in het jaarverslag. “Op een moment dat het lerarentekort zich acuut laat voelen, houden ze leraars liever aan boord, ook als die niet zo goed functioneren, omdat ze vrezen geen vervanging te vinden en de rest van het lerarenkorps nog meer te belasten.”

Kramp

Het KRC probeert bij klachten steeds in te zetten op bemiddeling en begeleiding. “We merken hier en daar meer terughoudendheid bij directeurs om door te duwen met zulke begeleiding”, zegt Kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens. “Ze vrezen dat de leerkracht in kwestie in een kramp schiet, en in ziekteverlof gaat of een verlofstel opneemt. De school zit dan met een probleem om een nieuwe leerkracht te vinden.”

Het is zeker niet zo dat het KRC in alle 45 dossiers dezelfde signalen kreeg van directeurs, “maar de vaststelling was wel frappant genoeg om op te nemen in ons jaarverslag”, zegt Vrijens.

“Wij horen ook van directeurs dat ze zich geremder voelen om collega’s op de vingers te tikken wanneer er klachten komen van ouders of bij conflicten tussen leerkrachten”, zegt Pieter-Jan Crombez, woordvoerder van het katholiek onderwijs. “Ze vrezen anders sneller zonder leerkracht te vallen. Er is maar één oplossing voor dit probleem en dat is het lerarentekort structureel wegwerken.”

Personeelstekort zet ook jeugdhulp extra onder druk

Niet alleen in het onderwijs brengt het tekort aan personeel de kinderrechten in gevaar. Het KRC trekt aan de alarmbel over verschillende sectoren. “Het ecosysteem dat kinderen en jongeren ondersteunt, kraakt in zijn voegen”, klinkt het. “Zonder hen belanden kinderen op straat, krijgen ze niet de hulp die ze nodig hebben, missen ze school, hebben ze geen voogd en kunnen ze niet terecht in de kinderopvang.”

Zo kregen 1.858 niet-begeleide minderjarigen nog geen voogd en bedraagt de wachttijd gemiddeld vier tot acht maanden. In de jeugdhulp zijn voor het eerst leefgroepen in jeugdvoorzieningen tijdelijk dicht gegaan omdat ze te weinig medewerkers vinden. De wachtlijsten in de jeugdhulp zijn een oud zeer, maar die worden door het personeelstekort nog groter. “Kinderen en jongeren worden noodgedwongen in grotere leefgroepen ondergebracht. Dit leidt tot meer prikkels bij kinderen die rust nodig hebben, en verhoogt de werkdruk bij het personeel nog meer”, klinkt het.

Het KRC pleit ervoor meer mensen en middelen te investeren, en dat via een masterplan om op alle terreinen “werken met kinderen en jongeren” aantrekkelijk te maken en te houden. “Sleutelfiguur zijn voor kinderen en jongeren moet opnieuw een gewaardeerd beroep worden. Geef daar vanuit het beleid veel meer gewicht aan. Door goed voor de medewerkers te zorgen, ze te omkaderen en te waarderen voor hun enorme bijdrage. Laat die waardering zowel blijken in de werkomstandigheden als in de verloning.” (blg, jvde)

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten

Aangeboden door onze partners

Beste van Plus

Lees meer