©  AP - AFP

Biden probeert bij te sturen, maar ook niet te hard: hoe migratiepolitiek sinds Trump amper is veranderd

“Deze doden zijn op rekening van Biden te schrijven. Ze zijn het resultaat van zijn dodelijke opengrenzenpolitiek”, zei de Texaanse gouverneur Greg Abbott na het drama in San Antonio. Een vreemd verwijt van de Republikein. De migratiepolitiek van de VS is sinds het vertrek van Donald Trump amper veranderd. Opmerkelijk is dat die mensen zonder papieren meer aantrekt dan afstoot. En dat Biden wel probeert bij te sturen, maar ook niet te hard.

Peter Mijlemans

Een oude coronaregel blijft overeind

Joe Biden had het bij zijn inauguratie plechtig gezworen: hij zou de “onmenselijke” migratiepolitiek van Donald Trump tenietdoen. Een jaar en vijf maanden na zijn aantreden is er op het terrein nog steeds weinig tot niets veranderd. De overgrote meerderheid van wie zich aanmeldt aan de grens om asiel aan te vragen, wordt teruggestuurd zonder dat de verplichte asielprocedure wordt gevolgd. Dat kan op basis van de zogenoemde Title 42, een uitzonderingsmaatregel in het leven geroepen door Trump. Die gaat terug naar de begindagen van de pandemie en diende om de volksgezondheid te beschermen tegen mensen “die uit besmette derde landen” de VS binnen wilden.

Meer dan twee jaar na de introductie ervan wordt stilaan duidelijk dat de regel averechts werkt. Ook migranten die illegaal de grens oversteken en worden opgepakt, worden onmiddellijk gedeporteerd. Ze worden uiterst zelden voor een tijd opgesloten. Van vervolging is al helemaal geen sprake. Die aanpak moedigt migranten aan om het te blijven proberen. In 2021 werd 1,7 miljoen keer iemand zonder papieren betrapt. Dit jaar zal dat record verbroken worden. Drie op de tien volwassenen waren minstens aan hun derde poging toe; sommigen probeerden het meer dan tien keer.

Pas vorig maand nam Biden initiatief om Title 42 te schrappen. Het botste op een njet van een federale rechter. Maar echt veel moeite doet de president nu ook weer niet. Hij zit tussen hangen en wurgen. Het huidige systeem deugt niet en is een aanfluiting van internationale asielprocedures. Maar als de regel wordt ingetrokken, is de schatting dat er elke dag nog 12.000 mensen meer zich aan de grens zullen aanbieden.

De muur wordt langer

Geen centimeter van de muur van Trump zou nog worden gebouwd, zo beloofde Biden. In werkelijkheid wordt er wel degelijk verder gebouwd. In sommige gevallen gebeurt dat met de zegen van het Witte Huis. Op plaatsen in Texas, Arizona en Californië waar stroken van de gebouwde muur nog hiaten vertonen, worden die gevuld. In de laatste weken van zijn presidentschap liet Trump nog stapels contracten met aannemers ondertekenen. De juridische adviseurs van Biden vrezen dat die werken niet laten uitvoeren, zal leiden tot grote schadeclaims wegens contractbreuk. Maar ook lokale Republikeinse besturen zitten niet stil. De gouverneur van Texas, Greg Abbott, sluisde een miljard aan federaal overheidsgeld door naar de verdere constructie van de muur en kreeg 50 miljoen aan privédonaties voor het project. Eind april tikte hij nog 1.700 niet gebruikte panelen op de kop die in een federaal depot lagen.

Volgens de gouverneur van Texas treft de nieuwe politiek van Biden schuld voor de tragedie. In werkelijkheid is het migratiebeleid van Donald Trump nog steeds van kracht. 

Volgens de gouverneur van Texas treft de nieuwe politiek van Biden schuld voor de tragedie. In werkelijkheid is het migratiebeleid van Donald Trump nog steeds van kracht. ©  REUTERS

Abbott, die in november voor een derde termijn gaat, voert een bikkelharde migratiepolitiek om in de gunst van de kiezer te komen. Miljarden pompte hij in extra bewaking. Hij dreigt er zelfs mee de instroom van migranten als “invasie” te bestempelen, waardoor hij oude oorlogswetten nieuw leven zou kunnen inblazen. Niet dat het allemaal veel helpt. In maart werden er 129.000 illegale oversteken naar Texas geteld, 11.000 meer dan in dezelfde periode vorig jaar. In Arizona, waar de muur het verst gevorderd is, is men tot de vaststelling gekomen dat die drug- en mensensmokkelaars net aantrekt. De constructie ervan is soms lamentabel. Een slijpmachine of een acetyleen-fakkel zijn voldoende om er door te geraken. Bewaking is er amper. Meer nog: de wegen die de bouwondernemingen hebben aangelegd om de bouwmaterialen naar de grens te brengen, zijn de nieuwe populaire routes van smokkelaars. Dat hebben grenswachten vastgesteld aan de San Bernardino rivier in Arizona. Waar vroeger één keer per maand een transport was, is dat nu een dagelijks fenomeen.

Miljarden zijn gebetonneerd

Het zijn niet alleen rechters en Republikeinen die Biden in de weg lopen. Hij laat ook na om een coördinator aan te stellen die een oplossing kan vinden voor alle legale en politieke knopen die opduiken als geprobeerd wordt de bouwwerken te laten stilleggen. Hij slaagt er evenmin in om de miljarden die Trump voor grensbeveiliging heeft vastgelegd, voor andere veiligheidswerken dan de muur te gebruiken. Ook voor het Congres lijkt een herverdeling geen prioriteit. Zolang dat niet gebeurt, zal de muur stukje per stukje blijven groeien. Aan de Rio Grande worden voorbereidingen getroffen om nog 138 meter muur op te trekken. Actiegroepen in Texas hebben gevraagd om het geld dat ervoor voorzien is te blokkeren. Daarvoor is een meerderheid in het Huis en de Senaat nodig. En in die laatste zitten niet alleen veel Republikeinen, maar ook een aantal conservatieve Democraten. Ook zij moeten in november herkozen worden en willen dat het stukje muur, al is het maar symbolisch, wordt gebouwd.

Meer over Verenigde Staten

Aangeboden door onze partners