©  AFP

Waarom beeft het zo vaak in Afghanistan en hoe leidt een aardbeving van ‘maar’ 5,9 tot zoveel slachtoffers en schade?

De cijfers over de aardbeving van woensdag spreken elkaar wat tegen, maar ze schommelen tussen 5,9 en 6,1. “Dat is zwaar, maar niet uitzonderlijk”, zegt seismoloog Koen Van Noten. “Jaarlijks zijn er honderd van die aardbevingen verspreid over de hele planeet.” Toch stond de balans woensdagnamiddag al ruim op 1.000 dodelijke slachtoffers minstens 1.500 gewonden. Hoe komt dat?

De regio staat erom bekend seismisch actief te zijn. Sinds begin dit jaar is dit de vierde aardbeving met een magnitude boven 5 (op de momentmagnitudeschaal) waarmee het land af te rekenen kreeg. “De regio ligt pal waar het Euraziatische en Indiase continent – ook bekend als platen – langs elkaar schuren”, zegt Koen Van Noten. Hij is geoloog en seismoloog verbonden aan de Koninklijke Sterrenwacht van België. “Het Indiase continent, of Indiase plaat, schuift op naar het noorden en botst daarbij op de Euraziatische plaat. Het bekendste effect van die bewegende platen is het Himalayagebergte. Dat is het gevolg van een rechtstreekse botsing, maar Afghanistan en Pakistan liggen op de rand, waar het schuurt. Met veel seismische activiteit als gevolg.”

LEES MEER. “Mensen graven graf na graf”: meer dan 1.000 doden en 1.500 gewonden na zware aardbeving in Afghanistan

Dat maakt dat er heel wat seismische activiteit is in de regio, maar opvallend is dat deze aardbeving zo veel dodelijke slachtoffers heeft gemaakt. “Of het nu 5,9 of 6,1 is, dat is zwaar, maar niet enorm zwaar”, zegt de seismoloog nog. “Jaarlijks zijn er honderd van die aardbevingen verspreid over de hele planeet. Dat er zoveel dodelijke slachtoffers zijn gevallen, heeft vooral te maken met de kwetsbaarheid van de gebouwen. Dat zie je op de foto’s van verwoeste huizen. Mensen bouwen daar met grote stukken natuursteen en droge mortel. Deze gebouwen zijn totaal niet bestand tegen aardbevingen. En omdat de beving ’s nachts plaatsvond, zaten veel mensen in die kwetsbare gebouwen.”

 ©  EPA-EFE

Ook naar de diepte van de aardbeving is het eigenlijk gissen. Geologisch onderzoek is geen prioriteit van de taliban. “Er zijn in die regio geen seismometers actief. Het is niet eenvoudig om zulke zaken vanop afstand te meten. Zeker is dat de aardbeving plaatsvond op enkele tientallen kilometers diepte.”

De aardbeving is de zwaarste humanitaire ramp sinds 2014. Toen kwamen in de noordoostelijke provincie Badakhshan ruim 2.000 mensen om het leven bij een aardverschuiving. (adm)

Meer over Afghanistan

Aangeboden door onze partners