‘Door de snelheid en intensiteit van omikron zijn inspanningen rond contactonderzoek futiel’, schrijft The Lancet (foto: callcenter Diegem). © Katrijn Van Giel

Traceerbeleid

Contactonderzoek kan almaar minder mensen opbellen

Door het hoge aantal coronabesmettingen bellen Vlaamse contact­onderzoekers vandaag alleen de zwaar besmette mensen. Alle anderen krijgen een sms. Heeft contactonderzoek nog nut bij de omikrongolf?

Nikolas Vanhecke, ,Dries De Smet

Aan het einde van de medische ­keten, in de ziekenhuizen, valt de impact van de omikronvariant nog mee. Helemaal aan het begin daarentegen leidt deze hoge besmettingsgolf tot grote aanpassingen in de werking. De tweeling ‘testing & tracing’ moet de eerste dam vormen tegen de verspreiding van het virus in de samenleving: besmette personen worden getest en hun contactpersonen krijgen via de ­telefoon de opdracht in quarantaine te gaan. In Vlaanderen voert een consortium van callcenters en ziekenfondsen het contactonderzoek uit, onder begeleiding van het Agentschap Zorg en Gezondheid.

Sinds vorige week woensdag krijgen hoogrisicocontacten van besmette personen een sms met de vraag om zich af te zonderen. Iedereen die besmet was, werd toen nog opgebeld om met de contactonderzoeker een lijstje te maken van de mensen met wie ze contact hadden. Ook die ­manier van werken moest het contactonderzoek deze week verlaten: alleen de mensen met een hoge virale lading en niet-gevaccineerden kregen ­telefoon, al de rest een sms met de uitnodiging hun contacten door te geven via een webformulier. Sinds gisteren worden alleen nog de zwaar ­besmette mensen opgebeld, ook de niet-gevaccineerden moeten online hun contacten oplijsten.

‘Woensdag zijn er meer dan 35.000 nieuwe besmette personen op de telefoonlijst gekomen’, zegt Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid. ‘We kunnen alleen de mensen met de hoogste prioriteit bellen. Het lukt ons wel goed om de lijn voor inkomende oproepen bereikbaar te houden. Woensdag, toen er meer dan tienduizend oproepen waren, was er een wachttijd van gemiddeld ­anderhalve minuut.’

Reset nodig

Zorgvoorzieningen, scholen en ­andere ‘collectiviteiten’ worden ook nog rechtstreeks gecontacteerd, zodat daar het onderzoek kan gebeuren. De Centra voor Leerlingenbegeleiding, die ­instaan voor contactonderzoek op de scholen, verzuipen wel in het werk.

De meeste besmettingen gebeuren nog altijd thuis, bij familie of vrienden, of op het werk. ‘Met de stortvloed aan besmettingen wordt het alleen maar twijfelachtiger of mensen weten waar ze ­besmet zijn geraakt’, zegt Moonens.

Een commentaarstuk in het ­wetenschappelijke tijdschrift The Lancet trekt het nut van contact­onderzoek bij deze golf sterk in twijfel. ‘Door de snelheid en intensiteit van omikron zijn inspanningen rond contactonderzoek futiel’, schrijft Christopher Murray, directeur van het Institute for Health Metrics and Evaluation van de University of Washington. ‘De strategieën om covid-19 onder controle te krijgen hebben een reset nodig.’

Blijven testen?

Het Agentschap Zorg en ­Gezondheid blijft overtuigd van het nut van contactonderzoek. ‘Het lijkt ons voorbarig om met de huidige kennis over omikron ­alleen op de vaccinaties te ­rekenen en besmettingen ongeremd de ronde te laten doen. Het is ook niet uitgesloten dat er binnenkort weer andere varianten opduiken.’

Bij het Vlaamse contactonderzoek werken 680 voltijdse equivalenten aan de lijnen. In de eerste negen maanden van vorig jaar kostte het 80 miljoen euro, de verwachting is dat dit voor het hele jaar meer dan 100 miljoen zal zijn.

Ook de teststrategie staat ter discussie. De manager van het Leuvense lab voor klinische virologie, Elke Wollants, maakte gisteren ­bekend dat na een positieve zelftest 93 procent van de PCR-tests in het lab ook positief is. ‘Laten we nu stoppen met die bevestigingen in het lab. De zelftests werken’, tweette ze. De oproep staat ook in een rapport van het Leuvense lab.

‘Als er weinig circulatie is van het virus, is het belangrijk om sneltests te bevestigen met een PCR-test’, zegt Sciensano-viroloog Steven Van Gucht. ‘Dat is nu anders, door de alomtegenwoordigheid van het virus. Nu belasten die ­bevestigingen vooral het systeem. Je kunt je de vraag stellen of dat nog nodig is. Na deze golf kunnen we overwegen om mensen met milde klachten niet meer te testen, en alleen nog te testen wanneer dat ­medisch nodig is. Ook in collectiviteit, zoals woonzorgcentra, wil je uitbraken blijven opvolgen.’

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten

Aangeboden door onze partners

Beste van Plus

Lees meer