©  Sebastian Steveniers

OPROEP. Steeds meer bouwstress: ben jij aan het (ver)bouwen en loopt jouw (financiële) planning in de war?

Bouwen loopt nooit helemaal volgens plan, maar wie dezer dagen aan zijn droomhuis timmert, komt voor heel veel verrassingen te staan: fors gestegen prijzen en late leveringen. Krijg jij er ook mee te maken? Laat het ons weten via onderstaand formulier.

Nathalie Carpentier

Benny Haesebrouck zag het al voor zich: muren met multiplex berk en schaduwvoegen. “Mooi, een beetje hip zelfs.” Hij nam ­ouder­schapsverlof om het project eindelijk te realiseren. ‘Nu blijkt de prijs ­bijna verdubbeld. Onbetaalbaar voor ons, het zal gyproc worden.” De ruwbouw met OSB-platen voerde hij jaren geleden al uit. “Ik schrok nogal: een plaat kost nu drie keer zoveel.”

Sinds de pandemie zijn heel wat bouwmaterialen duurder geworden, zoals raamprofielen waar aluminium in verwerkt zit, bepaalde soorten hout en isolatie, maar ook vinyl of sommige mdf-platen. Tegelijk ­lopen ook de levertermijnen op, vooral van hout en isolatie op basis van schuim, blijkt uit een recente rondvraag van de Confederatie Bouw. Soms beloven leveranciers zelfs geen datum meer.

Het creëert extra bouwstress. “Ik heb mijn buik meer dan vol van die hele renovatie”, zegt een ICT-leraar uit Damme die niet met zijn naam in de krant wil. De financiële inkijk is hem te persoonlijk. Zolang het gelijkvloers niet klaar is, wonen ze boven. “Ik wil dat het zo snel mogelijk voorbij is. De eerste raming kwam op 130.000 euro. Daar rekenden we 10.000 euro bij op aanraden van ervaringsdeskundigen. Nu lijkt het ­erop dat we op 165.000 euro gaan eindigen.”

Ongeloofwaardig

Dat de huidige situatie menselijke relaties ondermijnt, vindt hij het lastigst. “Soms was ik zo boos, maar wist ik niet tegen wie ik me moest richten. Je hoorde de hele tijd halve waarheden: het lag aan corona, het geblokkeerde Suez­kanaal, tot de Chinezen en Trump toe. Soms lijkt het een gemakkelijk excuus om er bij elk tussenstation een bedrag bij te doen. Het leidt tot wantrouwen en discussies. Dat wil ik niet. Ik wil in vertrouwen kunnen samenwerken.”

Hoewel de situatie bij hem meevalt, stoort dat aspect ook Sammy Darraz, een aannemer uit Waregem. “Onze klanten weten dat wij eerlijk communiceren, maar na een tijd klinkt het ongeloofwaardig als een materiaal er weer niet is. Soms hoor ik zelf pas de dag voordien of er geleverd wordt of niet. Leg dat maar eens uit. Ik ben mails van de leveranciers naar de klanten beginnen door te sturen, zodat ze zagen hoe het zat.”

Zijn werklui passen er een mouw aan waar ze kunnen. “Eén koppel wacht al vier maanden op een onderdeel van aluminium ­ramen. Het is iets kleins, maar daardoor kun je het glas niet ­plaatsen en is hun huis niet wind- en waterdicht. We hebben het opgelost met plastic, zodat we verder konden met de chape en de vertraging niet verder zou oplopen. De klant heeft begrip, maar zo wil je niet werken.”

Een cascade

Toch horen we ook andere geluiden. ‘De houtprijzen zijn wel gestegen, maar het ergste zou achter de rug zijn’, relativeert architect Brecht Pot. ‘De leveringstermijn van ramen is al jaren zo’n drie maanden.’

“Bij het constructiehout dat wij gebruiken, valt het mee. In onze prijs zitten vooral werkuren”, klinkt het dan weer bij 3bouw, gespecialiseerd in houtskeletbouw. André De Groote, voorzitter van ­Fema, de beroepsfederatie van handelaren in bouwmaterialen, stelde in De Tijd dat er “veel trammelant is over de grondstofprijzen’, maar ‘de impact is beheersbaar”.

Wel vrij algemeen te horen is dat het ‘zelden drukker was dan nu’. Dat lijkt tegenstrijdig, maar is het niet. Corona had een dubbel ­effect, zegt Véronique Goossens, hoofdeconoom bij Belfius. “Na de lockdown wilden veel mensen hun woning verfraaien of verhuizen. De vraag is sterk gestegen: hier, maar ook op de wereldmarkt. Fabrieken kunnen niet volgen. Tegelijk waren er door corona problemen met de toevoerlijnen. Ontbreekt één component van een bouwmateriaal, dan kun je dat niet leveren.”

De vaak gehoorde verklaringen houden wel degelijk steek, zegt Goossens. “De toevoerproblemen op de wereldmarkt sturen de hele keten in de war, wat leveringen ­bemoeilijkt en bepaalde bouw­materialen duurder maakt. Drie grote factoren spelen daarbij een rol: de pandemie, het enorme herstel van de wereldwijde vraag en het erg duur geworden containertransport.”

“Het sleept langer aan dan ­gedacht”, zegt Goossens. “Mogelijk zijn de logistieke problemen pas tegen begin 2022 opgelost. Bouwmaterialen zullen de komende tijd niet makkelijk goedkoper worden omdat de vraag hoog blijft. Ook containertransport zal niet snel zo goedkoop worden als vroeger.”

Bouwheren dreigen een kater op te lopen, vat Goossens samen. “Bouwen is een cascade. Loopt het op één vlak mis, dan krijg je een kettingreactie. Niet alleen kan ­alles vertragen – als je uit je andere woning moet, is dat heel stresserend – het is nog duurder ook. Is je budget krap begroot, dan riskeer je problemen.”

Beangstigend

Bram De Croock stuurde al bij. Toen de eerste nieuwbouwvergunning in april geweigerd werd, overwogen hij en zijn partner zelfs om het hele project op te bergen. “De offertes zaten boven onze eerste ­raming en er werden prijsstijgingen aangekondigd. We hadden aan 100 procent geleend. Maar we zijn gezwicht door het mooie uitzicht op Diest vanop onze bouwgrond.”

Ze zetten door, maar dan met een kleinere woning, in de hoop zich zo te wapenen tegen hogere prijzen. Een illusie, blijkt nu. “Zelfs met een 10 procent kleiner volume zijn de offertes in zes maanden tijd 10 procent duurder geworden.”

Dat ligt voorlopig vooral aan het duurdere aluminium. “Dat zit overal in. Het is zo duur geworden dat daardoor zelfs de prijs van pleisterwerken stijgt omdat ze daarbij aluminium latjes gebruiken. De leverancier van ons ventilatiesysteem durft zelfs nog geen prijs te geven. De hoeveelheid glas hebben we beperkt, maar ik weet nog niet of we achterover zullen vallen van de prijs van de aluminiumramen.”

Hij beseft dat hij met een goed loon geluk heeft, maar het bezorgde hem wel slapeloze nachten. “Een groot bedrag lenen is best ­beangstigend. Nu duurt alles niet alleen langer, het wordt ook duurder. We betalen nu honderden ­euro’s per maand aan huur en bankvergoeding, dat tikt aan. En eenmaal begonnen, is er geen weg terug.”


Jonas Veys, Leuven

‘Vier maanden bij de schoonouders is nu voor onbepaalde tijd’

Om zijn huis te renoveren, verhuisde Jonas Veys in mei naar zijn schoonouders. “Voor vier maanden, dachten we. Nu de leveringstermijn van de ramen onzeker is, hebben we geen idee hoe lang het nog zal duren.”

 

Toen Jonas Veys (30) en zijn vriendin een huis van 1947 in Leuven kochten, kozen ze voor een totaalrenovatie: de ramen moesten ­eruit, het dak moest worden vervangen, de muren gestript. Begin 2020 begonnen ze eraan met goede moed. ‘Maar nog voor de eerste ingreep brak corona uit en viel alles maandenlang stil.’

Begin 2021 begonnen ze dan toch met de ­afbraak, de ruwbouw en kort ­erna de ­afwerking. Toen de offertes voor de aluminium ramen binnenliepen, was het slikken. ‘We hebben vier of vijf bedrijven gecontacteerd, het ­bedrag lag ­altijd 5.000 à 10.000 euro hoger dan we hadden geschat. Ze verwezen telkens naar de wereldwijde prijsstijgingen en hoe moeilijk ze aan aluminium raakten.’

Toen ze de raming maakten, circuleerde het coronavirus al in China, maar lag de rest van de wereld er nog niet van wakker. ‘Laat staan dat je de economische impact op grondstofprijzen kon inschatten. De ­renovatie neemt een serieuze hap uit ons spaargeld, daarbovenop nog een lening creëert toch druk. Net op het moment dat je als jong koppel zwaar moet investeren, beland je in een historische situatie die het allemaal nog wat lastiger maakt.’

Prijs op papier

Gekregen offertes proberen ze nu zo snel mogelijk te ondertekenen. ‘Dan staat de prijs tenminste op papier en kan die niet nog hoger oplopen. Dat probeer je toch te vermijden, al heb je geen idee hoe het evolueert. Ook onze architect of vaklui hebben vaak niet meer informatie. Zij hebben geen glazen bol.’ Zelf klaagt hij niet over zijn inkomen. ‘Maar hoe moeten mensen die het veel moeilijker hebben ­zoiets opvangen?’

Vooral de onzekere lever­termijnen vindt hij stresserend. ‘Normaal worden ramen na acht of tien weken geleverd, nu houdt onze vakman het op minstens 90 werkdagen, dat is 4,5 maand. En zelfs dat kan hij niet garanderen.’ Daardoor schuift alles op. ‘Soms vertragen de werken door een klein onderdeel dat niet meer verkrijgbaar is. Zoals een geveldrager.’

Het verlengt ook het verblijf bij zijn schoonouders. Omdat hun huis nog geen dak of ramen had, trokken ze daar in mei in. ‘Vier maanden hadden we geschat, nu ziet het ernaar uit dat het tot februari wordt. In het slechtste geval de paasvakantie.’ Dat nieuwe samenwonen vergt goede afspraken. ‘Als we thuiskomen na een avondje uit, proberen we niet te veel lawaai te maken. Het loopt goed, maar het is wel wennen. Ik zat sinds mijn 18de op kot, ik was al lang volledig vrij. Nu ben ik 30 en voel ik me plots weer erg jong.’


Maarten Alexander, Turnhout

‘Het wordt spannend of we het wel gaan halen’

Door hun krappe renovatiebudget was Maarten Alexander sowieso van plan zelf te klussen. ‘Nu ga ik nog meer hulpje spelen omdat we door de prijsstijgingen geen zicht meer hebben op de eindafrekening. Heel stresserend.’

 

‘Ik kom net van de winkel’, vertelt Alexander uit Turnhout terwijl hij op weg is naar de werf van zijn huis. ‘Ontnuchterend. Een OSB-plaat kost nu 28 euro. Enkele jaren geleden was dat nog 9 euro. Onlangs vroeg ik de prijs voor bouwnetten: 50 euro. Een week later bevestigde ik, toch vrij snel, maar ik kreeg ze al niet meer voor die prijs. Het was 70 euro ­geworden.’

De berichten over stijgende prijzen van hout, aluminium, staal en isolatie maken hem zenuwachtig. ‘We hebben vlak na de eerste lockdown een raming gemaakt en op basis daarvan een huis gekocht, het budget voor de verbouwing ingeschat, een lening afgesloten. Maar door de prijsstijgingen wordt het heel spannend of we het wel gaan halen. Gaandeweg vragen we offertes. De leveranciers produceren nu wat wij morgen nodig hebben. De kans dat prijzen weer zakken naar precoronaniveau, lijkt me klein.’

Onzekere leveringstermijnen

De architect verwijt hij niets. ‘Hij heeft begin 2020 een raming gemaakt op basis van vroegere ervaringen, maar die stel­regels gelden sinds corona niet meer. We hebben een goed loon, maar ook niet de middelen om te zeggen: “Het maakt niet uit dat het duurder is, doe maar”.’

In de renovatie is een houtskelet voorzien. ‘Mooi, maar hout is ontiegelijk duur aan het worden. We kunnen nog niet inschatten hoeveel meer het ons zal kosten. Volgens de schrijnwerker vormen werkuren de grootste kosten bij het houtskelet. Om de hogere houtprijs te compenseren, ga ik zelf meer klussen dan gepland, samen met mijn schoonvader. Gelukkig heb ik een flexibele werkgever.’

Bijkomende stress­factor zijn de soms erg onzekere leveringstermijnen. ‘Zullen we alles wel krijgen als we het nodig hebben? Normaal bestel je de ­ramen pas na de ruwbouw zodat de afmetingen exact zijn. Normaal krijg je aluminiumramen 2,5 maand na bestelling. Nu moet je op vier maanden rekenen en dan nog. ­Omdat de leveringstermijnen zo onzeker zijn geworden, gaan we die nu al op plan bestellen. Anders schuift alles op.’

De timing is van belang, hun oude huis is net verkocht. Ze mogen nog tot oktober 2022 huren. ‘Onze woning is ook de werkplek van mijn vrouw. We hadden op een jaar ­renovatie gerekend. Als het langer duurt, kunnen wij met onze kinderen wel even in ons nieuw huis kamperen. Maar je kunt van collega’s die huur betalen voor een groepspraktijk niet verwachten dat ze ­klanten ontvangen op een werf. Die huur is meegerekend in ons budget.’

Meer over Bouwen en verbouwen