© Gerrit Schuermans

Onderzoek van PXL-student werpt nieuw licht op bestrijding van eikenprocessierups

Leopoldsburg -

Lang werd er gedacht dat de eikenprocessierupsen grondnesten maakten en zich zowel aan de stam van de boom als in de bodem konden schuilhouden. Moeten we dat weten? Wel ja, want het opzuigen of wegbranden van de rupsen zou dan een verminderd effect hebben. Nieuwe bestrijdingstechnieken drongen zich op. Maar daar steekt de 22-jarige PXL-student Niels Dillen uit Heppen bij Leopoldsburg nu een stokje voor. De student onderzocht 36 bodemstalen van 31 verschillende locaties en vond in geen enkel staal duidelijke sporen terug van bodemnesten. Grondnesten van de eikenprocessierups blijken dus – althans voor Vlaanderen – eerder een fabel dan een feit te zijn.

Gerrit Schuermans

Mocht er ooit interesse zijn om een spannende rampenfilm over de processierups in Limburg te maken, dan is de aanzet van een realistisch maar boeiend scenario alvast voor handen. Hoofdpersonage is de 22-jarige PXL-student Niels Dillen met een passie voor de natuur. “Al van jongs af aan trekt mijn fantasie mij naar de magische wereld van planten en insecten. Mijn interesse in en leergierigheid voor de natuur neemt alsmaar toe. In mijn vrije tijd ben ik vaak afval aan het opruimen langs de straatkanten en in de achtertuin op zoek naar unieke planten-en insectensoorten. Geen toeval dus, dat ik vandaag afstudeer in de richting agro- en biotechnologie, afstudeerrichting groenmanagement aan de Hogeschool PXL.” “De eikenprocessierups is een rupsensoort die vanwege zijn brandharen voor ernstige irritatie van de huid en luchtwegen kan zorgen”, leert Niels Dillen ons. “Maar verder is dit een heel interessante soort en is het een amuserend spektakel om deze rupsen hun befaamde nesten te zien bouwen. Deze insecten zijn zeer trouw aan hun geliefde boomsoort en nesten dus ook enkel in de eikenboom. Jammer genoeg zorgen deze rupsen voor overlast wanneer ze in grote hoeveelheden voorkomen en moet er voor de gezondheid van de mens op deze locaties wel worden ingegrepen. De beste manier om deze plaag klein te krijgen is het inzetten van de natuurlijke vijanden zoals vogels, roofwantsen, sluipvliegen…. Maar in kleinere bossen en bomenlanen waar er niet genoeg natuurlijke vijanden aanwezig zijn, moet de mens mechanisch ingrijpen.““Nu was er die theorie, overgewaaid uit Nederland, dat de eikenprocessierupsen ook grondnesten zouden maken”, gaat Dillen verder. “Dat zou betekenen dat deze rupsen zich zowel aan de stam van de boom als onder de bodem kunnen schuilhouden. Als deze grondnesten in echt blijken te bestaan, zou dat betekenen dat de mechanische bestrijding van de eikenprocessierups (bijvoorbeeld door het opzuigen of branden van de rupsen red.) een verminderd effect zal hebben. Er moet dan gezocht worden naar nieuwe bestrijdingstechnieken. Een tweede theorie die ontstaan is, samen met de theorie van de grondnesten, gaat over een mogelijke diapauze van de rups. Deze theorie stelt dat processierupsen in deze ondergrondse nesten overwinteren en in een later levensstadium in de lente weer naar boven komen.” 31 bodemstalen onder de microscoop“Als deze nesten bestaan, moeten hier ondergronds bewijzen voor terug te vinden zijn”, vertelt Niels Dillen die met een schop op maar liefst 31 verschillende hotspots in Antwerpen en Limburg in de bodem begon te graven. Zorgvuldig groef Dillen naar mogelijke restanten van eikenprocessierupsen in de bodem. Hij nam bodemstalen die in het laboratorium van het PNC onder de microscoop werden onderzocht. Uit dat onderzoek bleek dat zowel de diapauze van de eikenprocessierups als de ondergrondse nesten eerder een fabel dan feit blijken te zijn. Wel zijn er vaker schuilnesten gevonden. Schuilnesten zijn nesten van de eikenprocessierups die zich aan de stam van de boom bevinden. Voor deze nesten zijn zowel de natuurlijke vijanden van de soort, als de menselijke bestrijdingstechnieken nog steeds effectief in het aanpakken van deze plaag.”Natuur regelt het zelf“De boodschap in het bestrijden van de eikenprocessierups is het inzetten van de natuurlijke vijanden van deze soort”, besluit Dillen. “De natuur is een zelfregulerend systeem, we kunnen deze plaag herhaaldelijk mechanisch bestrijden, maar om deze soort permanent onder controle te krijgen, is het belangrijk dat de natuur zelf zijn gang kan gaan. In gebieden met een hoge biodiversiteit is het moeilijk voor de eikenprocessierups om zich snel te vermenigvuldigen. Maar in kleinere bossen en bomenlanen waar er niet genoeg vijanden aanwezig zijn om deze plaag een halt toe te roepen, moeten we voorlopig blijven wegzuigen en wegbranden.”

https://www.pxl.be/

Immo

Auto's in de kijker

Jobs in de regio