Een zorgeloos prikje: wat doe je beter wel of niet voor en na je vaccinatie?

Je bent gevaccineerd en je wil wat. Een glas champagne of een frisse pint bijvoorbeeld. Maar is dat een goed idee? Zal het de effectiviteit van het vaccin niet aantasten? En wat als ik lichte bijwerkingen heb? Mag ik een paracetamol nemen? En helpt een rondje joggen om het vaccin beter te verspreiden in het bloed?

Arthur De Meyer

Ik ben gevaccineerd en voel me extatisch: mag ik een glas drinken om het te vieren?

Het is een vrij nieuw fenomeen: laten we het vaccinatievreugde noemen. De pandemie sleept maar aan en je prik voelt aan als een symbolisch moment. Het begin van het einde, maar dan in de goede zin. Een reden om te vieren, toch? Dus waarom geen fles champagne ontkurken?

“Er zijn geen studies gevoerd naar de effecten van alcohol op deze types vaccins”, zegt professor Geert Leroux-Roels, vaccinoloog verbonden aan het UZ Gent. “Maar door de band kan je stellen dat één of twee glazen de avond voor je prik en enkele glazen na je prik geen kwaad kunnen. Excessief alcoholgebruik is echter nooit goed.”

De dag voor je vaccinatie vier je volgens professor toxicologie Jan Tytgat best niet té hard. “Als je de dag van je prik met een kater kampt, zou je de eventuele bijwerkingen van het vaccin en de effecten van een kater door elkaar kunnen halen. Mogelijk kunnen ze elkaar zelfs versterken.”Voor wie zwaar drinkt, zijn er mogelijk wel implicaties. “Bij mensen die kampen met alcoholisme zien we veranderingen in de enzymen ter hoogte van de lever. Dat heeft een negatieve invloed op de immuniteit. Het vaccin gaat dus mogelijk minder goed werken, maar dat mag je niet tegenhouden: ga die prik halen.”

Ik ben bang van naalden en slaap slecht. Kan dat kwaad?

Wie van opwinding of stress niet goed slaapt voor zijn prik, hoeft zich geen zorgen te maken. “Een slechte nacht of twee doet niets af van de effectiviteit”, zegt professor Isabel Leroux-Roels, diensthoofd centrum voor vaccinologie aan het UZGent. “Uit onderzoek blijkt dat chronisch slaaptekort en stress wel degelijk een negatieve invloed hebben op ons immuunsysteem, maar dat kan je niet op enkele dagen inhalen. Ongeacht je gezondheidssituatie ben je altijd beter af met prik dan zonder prik.”

Ik ben net gevaccineerd en heb wat last, mag ik een paracetamol nemen?

“Paracetamol is niet alleen een pijnstiller, maar ook een koortswerend en ontstekingsremmend middel”, zegt professor Tytgat. “Deze generatie vaccins kan wat pijn in de bovenarm veroorzaken. Een paracetamol lijkt dan een logische reflex. Of dat een impact heeft op de effectiviteit, is niet bestudeerd. Maar doorgaans zijn kleine nevenwerkingen een goed teken dat het vaccin aanslaat. Als je er niet al te veel last van hebt, zou ik het persoonlijk uitzweten. Kwestie van zeker te zijn.”

Kan ik preventief een paracetamol nemen om pijn in de arm te mijden?

Online circuleert het advies om preventief een paracetamol te nemen, nét om die kleine bijwerkingen te vermijden. Opnieuw vanuit een vrij doorgedreven voorzichtigheidsprincipe is dat niet aan te raden. “Er is een studie uitgevoerd bij kinderen met een mazelenvaccin, waarbij de ene helft paracetamol toegediend kreeg voor de vaccinatie en de andere niet”, zegt professor Geert Leroux-Roels nog. “De groep die paracetamol gekregen had, bleek een fractie minder immuun dan de andere. Het is slechts één studie en dan nog bij kinderen. Het is maar de vraag of dat bij volwassenen en bij dit vaccin ook het geval is. Als je last hebt van bijwerkingen kan je een paracetamol nemen. Dat zal je vaccinatie niet tenietdoen.”

Ik ben gevaccineerd en zit vol energie. Zal ik een rondje lopen om het vaccin in mijn arm te ‘verspreiden’?

Sporten om je bloed wat rond te pompen opdat het vaccin beter verspreid raakt in je lichaam: het lijkt een goed idee. “Maar er komt geen noemenswaardige hoeveelheid vaccin in je bloed terecht”, zegt professor Isabel Leroux-Roels. “Het blijft een tijdje in je armspier, vandaar dat die soms wat pijn doet. Van daaruit gaat het via de spiercellen naar de lymfeklieren, onder de oksel en het sleutelbeen. Daar worden stukjes vaccin ‘gepresenteerd’ aan de cellen die antistoffen moeten worden.” Sporten kan dus zeker geen kwaad, maar voor de effectiviteit van het vaccin moet je het niet doen. Luister vooral naar je lichaam en doe niet al te gek.

Ik rook af en toe een joint. Ben ik nu minder beschermd?

“De effecten van drugs op vaccinaties worden doorgaans niet echt bestudeerd”, zegt professor Geert Leroux-Roels. “Zware gebruikers worden geweerd uit grote klinische studies. Vooral omdat die mensen veelal niet in staat zijn om zich te houden aan het strikte schema nodig voor zo’n onderzoek, niet omdat die producten incompatibel zijn met de vaccins.”De studies naar de effecten van THC – de actieve bestanddelen in cannabis – op vaccins zijn dus bijzonder dun gezaaid. Een studie uit 2017 naar de effectiviteit van een hepatitis B-vaccin bij regelmatige cannabisgebruikers kon geen verschillen noteren met de controlegroep.

Meer over Gezondheid

Niet te missen