©  rr

Broers Door en Jos schenken kurrewagen aan de gemeente

Heers -

De ‘kurrewagens’ hebben een lange geschiedenis. Zo’n honderd jaar geleden werden de karren gebruikt om biggen naar de vroegmarkt te vervoeren. De broers Door en Jos Vanbergen willen hun kar nu schenken aan de gemeente Heers en zoeken een mooi plaatsje om hem uit te stallen.

Daniëlle Houbrechts

Weet jij wat een kurrewagen is? De ouders en grootouders van Isidoor - ‘Door’ voor de vrienden - en zijn broer Jos Vanbergen weten er alles over. “Onze grootouders gebruikten dit soort kruiwagen om er biggen mee te vervoeren naar Sint-Truiden, Tongeren of Hasselt”, vertelt Door. De mannen stootten deze speciale kruiwagen op klompen van Heers naar bijvoorbeeld de vroegmarkt in Sint-Truiden. Om 3 uur ’s nachts, voor de eerste haan kraaide, vertrokken ze. Wie het eerst op de markt was, kreeg de beste prijs voor zijn biggen. Soms namen ze ook biggen van anderen mee. Daarom hadden de biggen een rode of blauwe streep op hun rug. Zo wisten ze van wie de biggen waren.

Rieten mand voor biggen

Het was een hele karwei om zo’n kar de berg op te duwen, want van Heers naar Sint-Truiden loopt de weg niet van een leien dakje. Opa Vanbergen duwde de kar 800 meter ver en daarna was het de beurt aan zijn vrouw, die de kar op 400 meter ver duwde. Als een van de zonen mee ging, duwde die ook mee. Vanaf het moment dat de twee zonen oud genoeg waren, namen zij de klus voor hun rekening.

De kurrewagen dateert van voor 1920, dus meer dan 100 jaar oud. De grootvader van Door en Jos, landbouwknecht bij de familie Porta, bracht deze kar mee van Wijer toen hij naar Heers verhuisde. Deze kurrewagens werden in de streek achter Sint-Truiden gemaakt. Er stond nog een rieten mand op en twee zijpanelen, zodat de biggen er niet uit tuimelden. Als de kar te zwaar geladen was, kon je er niet mee rijden. Daarom was de kram aan de kurrewagen erg handig: je kon er een riem aan vastmaken en die kon je dan over je schouder leggen. Dan leek de vracht niet zo zwaar en lichtte je de kar gemakkelijker op.

Eerste files

Per gemeente waren er meestal 10 tot 15 kurrewagens die de eigenaars ook aan anderen uitleenden. Soms gingen ze met vier of zelfs vijf kurrewagens achter elkaar naar de vroegmarkt. “Als de eerste dan eens stopte om wat te drinken (dat kon ook een jeneverke zijn), dan moesten die achter hem stoppen en wachten. Zo zijn de eerste files in Heers ontstaan”, lacht Door Vanbergen. “Na 1920 kwamen er andere mogelijkheden. Paard en kar, tram, vrachtwagen, maar in de tijd van opa en pa Vanbergen was het zwoegen op klompen. Pa op grote dikke klompen en zijn vrouw op fijnere zwarte, versierd met een motiefje, kunstig uitgesneden in het hout. Mensen werkten toen hard. Het was zwaar labeur, maar ze waren niet zo gestresseerd als wij nu.”

Door en zijn broer Jos willen hun kurrewagen nu aan de gemeente Heers schenken. Daarvoor moeten we een openbaar plekje zoeken waar iedereen hem kan zien. Nu is de vraag van de twee broers waar hun biggenwagen kan staan. Weet jij een leuke openbare plek? Laat het dan weten via info@kruidjes.be of via de gemeente Heers. Volgens Door en Jos is de wagen iets unieks en misschien wel het enige exemplaar dat je hier in de omgeving kan vinden.


Immo

Auto's in de kijker

Jobs in de regio